Het is een protest tegen van alles en nog wat

De actievoerders van Occupy Amsterdam houden het Beursplein sinds zaterdag bezet „zolang als nodig is”.

De Hema bracht de bezetters ’s avonds broodjes.

People wearing Guy Fawkes masks stand in front of Brandenburg Gate during the "Freiheit Statt Angst" (Freedom instead of Fear) protest calling for the protection of digital data privacy in Berlin, September 10, 2011. REUTERS/Thomas Peter (GERMANY - Tags: POLITICS CIVIL UNREST) REUTERS

Hoe organiseer je een betoging zonder vastomlijnd doel en zonder leiders? Daar hebben de ongeveer 200 demonstranten op het Beursplein in Amsterdam gistermiddag een oplossing voor gevonden. In een grote kring in een hoek van het plein kan iedereen een voorstel doen. Een meisje met een arafatsjaal roept: „We moeten morgenochtend de beurs bezetten. En laten we een manifest opstellen.”

Vervolgens echoot de groep het voorstel zin voor zin, zodat iedereen het kan verstaan. Microfoons worden expres niet gebruikt, vertelt een actievoerder. „Om het groepsgevoel te versterken.” Daarna gaan de handen omhoog van de mensen die aan het plan willen meewerken. Het meisje met de arafatsjaal heeft negen medestanders. „Real democracy”, noemen de betogers deze vergadermethode.

De actievoerders hebben het Beursplein na de demonstratie van zaterdag veranderd in een geïmproviseerd dorp van meer dan vijftig tenten en een stel felgekleurde bussen. In navolging van soortgelijke acties in Madrid en New York houden de betogers het plein bezet „zolang het nodig is”. Op verschillende plekken zijn borden opgehangen met protestleuzen als ‘Stop het casinokapitalisme!’.

De aftrap van de bezetting, afgelopen zaterdag, was volgens de betogers een groot succes. Ze vertellen aan iedereen die het wil horen dat er op het hoogtepunt zes- à zevenduizend mensen naar het plein kwamen. De politie houdt een gematigder schatting aan van 1.500 mensen. Ook in andere grote steden waren protestacties georganiseerd.

Maar anders dan in Rome, waar rellen uitbraken onder de betogers (zie inzet), verliep het protest in Amsterdam vreedzaam. De politie verrichtte één arrestatie wegens ordeverstoring. Ook in Den Haag en Rotterdam vonden zaterdag Occupy-protesten plaats. In Den Haag bleef een handjevol actievoerders overnachten op het Malieveld.

De actievoerders op het Beursplein besteedden gisteren het grootste gedeelte van de middag aan het organiseren van werkgroepen. Wie gaan de pers te woord staan? Wie wil er een discussiegroep organiseren? Wie gaat er in het sociale media-team? Wie zorgt voor de lunch?

Sommige groepen ontstaan spontaan, vertelt Nina Elzinga (20), student beeldende kunst en vormgeving. „Mensen die ergens goed in zijn, gaan uit zichzelf aan de slag.” Zo stond er zaterdagavond een beamer op het plein en keken de actievoerders gezamenlijk naar Inside Job, een documentaire over de kredietcrisis. Elzinga: „Ik had gisteren koffie en thee meegenomen en voor ik het wist werd mijn tentje het donatiepunt voor voedsel.” De winkels in de buurt ondersteunen de bezetting, vertelt Elzinga. „De Hema komt vanavond niet-verkochte broodjes brengen.”

Elzinga heeft een persoonlijke reden om mee te doen aan de beweging. „Mijn moeder heeft meerdere diploma’s, maar ze kan geen werk vinden en ze krijgt niet eens een uitkering. De hele verzorgingsstaat is uitgehold.” Ze voegt er een leus aan toe, die het gevoel van veel aanwezigen lijkt te verwoorden: „Bezuinig op de rijken, niet op de armen.”

Elzinga schenkt een kop koffie in voor Bart den Hartog (18) uit Vianen, die net als zij de koude nacht heeft doorgebracht op het plein. Hij sliep met drie vreemden in zijn kleine koepeltent. „Het was krap, maar zo hielden we elkaar warm.” Sommige actievoerders deden de hele nacht geen oog dicht, omdat ze niet konden ophouden met discussiëren. „Heel inspirerend”, zegt Den Hartog.

Zelf is hij naar de betoging gekomen om te protesteren tegen het bankwezen. „De banken investeren met geld dat ze in bruikleen hebben van het volk en vervolgens maken ze er een potje van. Ik wil aan Nederland laten zien dat mensen bereid zijn om daar tegenin te gaan.” Waarom geen politieke partij oprichten? Den Hartog: „Het politieke systeem wordt gegijzeld door de centrale banken.”

Het systeem moet op de schop, maar hoe precies, en wat er moet veranderen, is volstrekt onduidelijk. Elzinga: „Als je aan de tweehonderd mensen op dit plein vraagt wat ze willen veranderen, krijg je tweehonderd verschillende antwoorden.” Het is zowel de kracht als de zwakte van de beweging, zegt Elzinga. „De kracht, omdat het protest mensen van alle leeftijden en van alle lagen uit de bevolking aanspreekt. De zwakte, omdat het dreigt te verzanden in onduidelijkheid.”

Zaterdag was op het Beursplein de boodschap van de betogers zo mogelijk nog diffuser. Omdat iedereen een paar minuten microfoontijd kreeg, werd er geprotesteerd tegen van alles en nog wat. Van de PVV tot aan ‘chemtrails’ en de ‘New World Order’. Het leidde af en toe tot een melige sfeer onder de aanwezigen. Toen een woedende kraker opriep tot „een bankrun” joelde de menigte vrolijk mee. Een protestbord vatte het algemene ongenoegen goed samen: ‘Dit vind ik niet leuk’, in de stijl van de Like-button van Facebook.

Toch leken de meeste aanwezigen een gedeelde reden te hebben om naar het Beursplein te komen: onvrede met de financiële sector, die niet alleen de kredietcrisis heeft veroorzaakt, maar ook tegen de gevolgen ervan in bescherming wordt genomen. Nu moet er alleen nog even consensus bereikt worden over wat daarvoor in de plaats moet komen.

Daar is ook een werkgroep voor ingericht, getiteld ‘Inhoud’.

Commentaar: pagina 19