De natuur is niet veilig in Blekers handen

Geen vierkante meter natuur zou er ontgonnen worden, zei Henk Bleker.

Wat zijn die woorden waard als zwart-op-wit staat dat natuur mag worden verkocht?

Wie begin jaren vijftig de pont naar Rozenburg nam en met de fiets zeewaarts reed, belandde vanzelf in De Beer. Zeker 180 vogelsoorten bivakkeerden in het duingebied op de zuidoever van de Nieuwe Waterweg. Natuurmonumentengrondlegger Jac. P. Thijsse schreef ooit over De Beer: „’t Is niet waarschijnlijk, dat de industrie ooit beslag zal leggen op dezen oever en er bestaat alle reden, om dat zoo lang mogelijk te verhinderen.”

Hoe anders is het gelopen. Voor de natuurbescherming in Nederland was 1 januari 1964 een zwarte dag. Toen sloot het natuurgebied definitief zijn poorten. De opmars van Europoort slokte De Beer op. Waar ooit de grootste visdiefjeskolonie van Nederland broedde, lopen nu mammoettankers binnen om tonnen ruwe olie te lossen bij raffinaderijen.

De vernietiging van De Beer had indertijd ook een positief bijeffect. Het zorgde voor een waterscheiding in de Nederlandse groene beweging: tot hier en niet verder, zeiden natuurbeschermers. In Nederland is sinds De Beer geen natuurgebied meer van de kaart geveegd.

Dat dreigt nu te veranderen. Staatssecretaris Henk Bleker (Landbouw, CDA) sloot onlangs een akkoord met provincies over het natuurbeleid. De plannen voor de ecologische hoofdstructuur (EHS), het netwerk van aaneengesloten natuurgebieden, zijn met één pennenstreek ingekrompen met een oppervlakte ter grootte van de provincie Utrecht. Dat is een zware tegenslag voor de hersteloperatie van de toch al schaarse natuur in Nederland.

Voor wat er de komende jaren nog aan natuur moet bijkomen heeft Bleker geen cent over. Sterker, het akkoord rept van de verkoop van natuurgebieden die na de inkrimping van de EHS buiten de boot vallen. Bossen verpatsen aan de hoogste bieder is een recept voor aantasting van de natuur. Want de investering moet terugverdiend worden, met huizen, bedrijventerreinen of maïsteelt.

Natuurmonumenten werkt daarom niet mee aan deze verkoop. De natuur is veilig in onze handen. Maar geldt dat ook voor Staatsbosbeheer, dat onder rechtstreeks toezicht staat van Bleker? Aan de inzet, toewijding en professionaliteit van onze collega’s aldaar hoeft niemand te twijfelen. Aan de intenties van de politici die aan de touwtjes trekken des te meer. Op 7 september zei Bleker nog in de Kamer dat er „geen vierkante meter natuur ontgonnen zou worden”. Wat zijn zulke stellige woorden waard als een paar dagen later de optie van verkoop van bestaande natuur zwart-op-wit staat?

De Britse regering van David Cameron, aan wie premier Rutte zich graag spiegelt, kwam vorig jaar met een plan om een deel van de ancient forests te privatiseren. Na verzet van natuurbeschermer The National Trust (vier miljoen leden) trok de regering dat voorstel ijlings in. Natuurmonumenten geeft het kabinet in overweging dit voorbeeld te volgen. Het verdient navolging, in tegenstelling tot het voorbeeld van het verdwenen natuurgebied De Beer.

Jan Jaap de Graeff is directeur van Natuurmonumenten.