Vooruit, haal die scan dan maar

Dan maar niet patiënten overtuigen dat ze zonder röntgenfoto, bariatrische chirurgie of CT-scan kunnen, schrijft arts Yolanda Jansen.

Gisteren had ik een slechte dag. En nou bedoel ik niet dat ik van 8.00 tot 17.30 uur onafgebroken heb gewerkt zonder ook maar een seconde pauze, want dat is meer regel dan uitzondering voor een huisarts. Ook bedoel ik niet dat mijn personeel en ik ons weer eens in allerlei bochten moesten wringen om het veeleisende patiënten naar de zin te maken, want ook dat is alledaagse praktijk in de achterstandswijk waar ik werk.

Het was meer dat me voor het eerst in al die jaren de zin ontging van het geheel. Waarom zou ik de jongen die gisteren zijn voet heeft bezeerd niet gewoon een röntgenfoto laten maken zoals hij telefonisch verzoekt? Hij blij en het kost mij minder tijd dan een consult waarin ik hem nakijk en uitleg dat een foto me niet nodig lijkt.

Waarom probeer ik een 20-jarige ervan te overtuigen dat je beter gewicht kunt verliezen door te sporten en gezond te eten dan door bariatrische chirurgie? Die 8.000 tot 10.000 euro worden immers volledig vergoed door de zorgverzekeraar en je krijgt ook nog eens levenslang specialistische controle na. En dan ook graag meteen een verwijzing voor laserepilatie dokter, want mijn hele familie krijgt dat vergoed.

Waarom proberen een patiënt ervan te overtuigen dat een CT-scan van het hoofd niet nodig is als je al twintig jaar spierspanningshoofdpijn hebt, als die scan tijdens de eerste zomervakantie in het buitenland toch gemaakt wordt, samen met een total body scan voor de zekerheid, volledig op kosten van de zorgverzekeraar uiteraard.

Waarom zou ik mijn patiënte die afgelopen maand vijfmaal de spoedeisende hulp bezocht voor een niet-acuut probleem zonder mij te consulteren hierop aanspreken en uit proberen te leggen dat zij hierdoor kwalitatief geen betere zorg krijgt en onnodige kosten maakt ten laste van het gezondheidszorgbudget?

Waarom weer eens een patiënt bellen en uitleggen dat Omeprazol net zo goed is als de Nexium die de specialist (die een deal heeft met de fabrikant ervan) heeft voorgeschreven en een stuk goedkoper? Ik lijk wel gek.

Waar maak ik me toch druk over? De minister vindt het immers niet erg dat de kosten van specialistische zorg en ziekenhuizen verder stijgen; daar trekt ze extra budget voor uit.

De patiënt is een consument die meent recht te hebben op het beste van het beste in de gezondheidszorg. Er zijn helaas relatief weinig consumenten die zich realiseren dat dure zorg niet synoniem is aan goede zorg. Ik had verwacht dat een minister dit wel zou inzien, maar ik kom bedrogen uit. Deze minister laat zich niet leiden door logica, maar door de kapitaalkrachtigste beroepsgroep met de sterkste lobby.

De huisarts en zijn personeel, die met een minimum aan middelen een enorme hoeveelheid klachten en aandoeningen diagnosticeren en behandelen, worden door de huidige minister beboet voor al het extra werk wat ze de afgelopen jaren op hun bordje hebben genomen. Mijn verpleegkundige (POH-S, 24 uur per week) en psycholoog (POH-GGZ, 6 uur per week) komen tijd tekort en bieden de consument goedkope zorg vlakbij huis. Ik moet ze natuurlijk wel betalen.

Als ik al zoveel zou verdienen als de minister beweert – toch mijn accountant maar eens bellen en vragen waar hij dat geld heeft weggemoffeld – dan zou het uitgesmeerd over de uren die ik per week werk maar een schamel uurloon opleveren.

Wat te doen? Zal ik de minister uitnodigen op mijn praktijk zodat ze kan zien hoe hard we werken en hoeveel kosten we haar besparen? Geen goed plan, want in mijn huidige gemoedstoestand ben ik geen gezellige gastvrouw en ik heb geen tijd voor een gesprek bij de koffie. Ik zou haar in een onbewaakt ogenblik onverantwoordelijk of laf kunnen noemen.

Dus zit ik hier achter mijn laptop boos te wezen. Ik zie geen oplossing. Misschien moet ik me volgend jaar maar eens toeleggen op mijn gezin, zodat ik mijn eigen kinderen weer vaker zie dan de kinderen van patiënten. Dan heb ik meteen een goed excuus om te gaan genieten van mijn riante wachtgeldregeling. (Die heb ik toch wel, met mijn ministeriële salaris?) Weet er iemand nog een leuk commissariaat voor mij?

Yolanda Jansen is huisarts te Rotterdam