In Londen zijn de bendes nog in de incubatietijd

‘Supercop’ Bill Bratton, aan de wieg van het zero tolerance-beleid in New York, vindt de bendes in Londen meevallen. Het wordt lastiger als opa en kleinzoon in één bende zitten.

FILE - In this May 2, 2007 file photo former Los Angeles Police Chief William J. Bratton, left, takes a question during a news conference with city leaders at Los Angeles City Hall. Britain's Prime Minister David Cameron said Thursday his country would look to the United States for solutions to gang violence after nights of riots and looting. Cameron told lawmakers that he would look to cities like Boston for inspiration and mentioned Bratton, who has been police chief of Boston, New York and Los Angeles. (AP Photo/Kevork Djansezian, file) AP

Op verzoek van de Britse minister van Binnenlandse Zaken adviseert de Amerikaanse ‘supercop’ Bill Bratton, oud-hoofdcommissaris van de politie in New York en Los Angeles, de Britten over de aanpak van bendes. Volgens de Britse regering waren de rellen van afgelopen zomer te wijten aan bendeleden, en premier Cameron beloofde een „georganiseerde, alles omvattende oorlog tegen bendes en bendecultuur”.

Bratton sprak deze week met Lagerhuisleden en de minister, bezocht Manchester en Londen, en nam deel aan een congres over bendebestrijding. Onbezoldigd, vertelt hij in een gesprek na afloop van een lezing. En hij wil graag kwijt dat geruchten dat hij gevraagd zou zijn om de nieuwe hoofdcommissaris van Scotland Yard te worden, niet kloppen. „Ik ben geen speciaal adviseur van de premier. Ik ben geen criminaliteitsgoeroe. Ik ben niet van plan de Britse politie te runnen. Ik ben gewoon blij dat ik mijn steentje kan bijdragen.”

Na twee dagen is Bratton redelijk optimistisch over het bendeprobleem in het Verenigd Koninkrijk. Hij concludeert dat het zich nog in „een incubatietijd” bevindt. „Latino-bendes, vooral de Mexicaanse, bestaan in Los Angeles al sinds de jaren veertig. De zwarte bendes, de Crips en de Bloods die ze hier proberen na te doen doordat ze te veel tv kijken, werden in de jaren zestig opgericht.”

„Het is makkelijker om bendes aan te pakken als je niet hoeft op te treden tegen meer generaties. In de VS hadden we grootvaders en kleinkinderen in één bende. Het is als onkruid, het is makkelijker te bestrijden voor het is gegroeid.” Het belangrijkste, meent hij, is te voorkomen dat jongeren – al dan niet gedwongen – bendelid worden door alternatieven te bieden. „Je kan dit niet alleen oplossen door te arresteren.”

„Bendes zullen er altijd zijn. Wat je kunt doen, is hun groei beknotten en hun vermogen om geweld te plegen verkleinen.” Het meeste geweld is er tussen bendeleden, maar angst voor geweld vernietigt hele gemeenschappen, zegt Bratton.

Hij gelooft in de ‘broken windows’-theorie: bij de eerste tekenen van verloedering ingrijpen om een negatieve spiraal te voorkomen. Cruciaal is de lokale politieman. Die voelt aan wat speelt in een gemeenschap en kan meteen reageren. Bratton was degene die het begrip zero tolerance introduceerde in New York.

De Londense deelgemeenteHackney, waar ook rellen waren, is op de goede weg. Er zijn samenscholingsverboden voor bendeleden. Dat betekent niet dat ze naar een andere wijk trekken, zegt hij: „Zodra bendeleden de grens over gaan, lopen ze het risico in elkaar te worden geslagen door rivalen, of erger. Ze zijn gevangenen in hun eigen buurt.”

Over het ontstaan van de rellen wil hij niet speculeren. Maar hij pleit voor voorzichtigheid bij conclusies uit arrestatiecijfers. Daaruit bleek dat 70 procent van de daders eerder met de politie in aanraking was geweest en dat 19 procent van de arrestanten in Londen bendelid was. „De politie weet natuurlijk wie lid zijn van een bende. En dankzij de duizenden camera’s in dit land waren zij makkelijk te herkennen. Net als bekende criminelen. Maar de derde groep, degenen die dit voor het eerst deden, zijn moeilijker te vinden. Zij staan niet in de politiedossiers.”