Hoe wordt piepjong later oud?

Dr Zeepaard ging naar het Natuurhistorisch Museum in Rotterdam om ‘Van Piep tot Stok’ te zien: over jong en oud dus. Het leukste daar is een balspel waarin je wel vals moet spelen.

13-10-2011, Rotterdam. Tentoonstelling in het Natuurhistorisch Museum, "Van Piep tot Stok" Foto Bas Czerwinski

Tienduizend Rotterdamse kinderen doen aan een groot onderzoek mee. Ze begonnen ermee toen ze nog in de buik van hun moeder groeiden. De moeders lieten zich onderzoeken. Bijvoorbeeld of hun bloeddruk goed was. Ze gaven bloed om hun genen te laten onderzoeken. En ze vertelden de onderzoekers wat ze aten, of ze rookten, of ze alcohol dronken. Het onderzoek heet Generation R (de R is van Rotterdam) en begon in 2001.

Het oudste kind dat nu meedoet is 9 en het jongste kind is 5. De onderzoekers meten steeds van elk kind de lengte en het gewicht. Ze bewaren speeksel, neuspeuterspul en bloed in potjes. In wat uit de neus komt meten ze bacteriën en in het bloed zitten genen die ze onderzoeken. De kinderen doen ook tests en spelletjes.

De onderzoekers willen beter begrijpen waarom het ene kind genie wordt en het andere later als boef in de gevangenis belandt.

Ligt het (een beetje) aan wat de moeder at? Aan de genen? Was het al aan het gedrag van het kind te zien? Het duurt nog jaren voor er antwoorden zijn.

In Rotterdam is ook nog een ander groot onderzoek aan de gang, bij 15.000 50-plussers. Daarin bekijken de onderzoekers hoe die mensen leven, welke genen ze hebben, welke ziekten ze krijgen en waar ze aan dood gaan.

De tentoonstelling gaat over hoe die twee onderzoeken worden gedaan. Het is een ingewikkelde tentoonstelling, met veel informatie die je moet lezen. Maar er zijn ook leuke dingen te zien en doen.

Wat is het allerleukst?

“Ja, eh, hum”, zegt Reanne van Kleef. Zij werkt bij het Erasmus Medisch Centrum dat de tentoonstelling maakte. “We zijn pas twee dagen open.”

Het leukst vindt ze zelf een spel waarbij je punten kunt halen door met ballen te gooien. Het spel is zo gemaakt dat veel mensen vals gaan spelen. In het echte onderzoek van Generation R krijgen de kinderen ook allemaal zo’n gemeen testspel, waarbij de helft vals gaat spelen. Er is een video van te zien.

De meeste kinderen geven achteraf toe dat ze vals speelden. Een paar liegen dat ze ‘echt waar’ eerlijk speelden. Worden die jokkende kinderen later dief? Of worden ze juist de hoogste baas van een groot bedrijf? Dat is een van de dingen die de onderzoekers willen uitzoeken.

Het een-na-leukste is trouwens de video van een ongeboren kind in de baarmoeder, en de video van iemands hersenen die je met een 3D-bril kunt zien.

‘Van piep tot stok’ in het Natuurhistorisch Museum, Westzeedijk , Rotterdam, is te zien tot maart .