Franse fysicus in cel als 'terrorist'

Adlène Hicheur (34) is een Fransman van Algerijnse afkomst, een ‘pied-noir’. Een arbeiderskind met een cv dat leest als een rechte weg naar succes: bij theoretische natuurkunde de beste van zijn jaar op de École Normale Supérieure in Lyon, succesvol promotieonderzoek en uiteindelijk postdoc bij de prestigieuze École Polytechnique Fédérale de Lausanne (EPFL) in Zwitserland.

Maar nu zit Hicheur al twee jaar in de Franse gevangenis, in afwachting van een proces. Op 8 oktober 2009 werd hij gearresteerd op verdenking van het beramen van terroristische aanslagen en van banden met de Noord-Afrikaanse tak van Al-Qaida. Hij had verdachte websites bezocht en op internetfora gediscussieerd over de oorlogen in Irak en Afghanistan. Zijn voorlopige hechtenis is meermalen verlengd.

“Schokkend en schandalig”, noemt deeltjesfysicus Monica Pepe-Altarelli dat. Pepe-Altarelli is lid van het internationaal comité dat Hicheur steunt – net als onder anderen Nobelprijswinnaar natuurkunde Jack Steinberger. Het comité wijst erop dat de Zwitserse overheid de aanklacht tegen Hicheur heeft laten vallen wegens gebrek aan bewijs.

Pepe-Altarelli werkt, net als destijds Hicheur, aan een experiment bij Cern, het Europees instituut voor deeltjesonderzoek bij Genève. Collega’s daar noemden hem stil en teruggetrokken. Maar ja, zeiden ze, dat komt vaker voor bij Cernfysici.

Sommige collega’s sturen Hicheur boeken, wetenschappelijke publicaties en brieven. Enkele mogen hem bezoeken. In de grote, oude gevangenis van Fresnes, ten zuiden van Parijs, maakt Hicheur het volgens hen slecht. Pepe-Altarelli: “Hij zit tussen drugsdealers en misdadigers, een afschuwelijke omgeving voor een intellectueel als hij.”

Een paar maanden geleden is Hicheur tijdens het luchten door een gestoorde medegevangene in elkaar geslagen, zegt Pepe-Altarelli. Hij loopt met een stok omdat eerdere rugklachten zijn verergerd. Verzoeken om elektronisch huisarrest zijn afgewezen. “Hij klinkt vaak verschrikkelijk gedeprimeerd.”

Hicheur ontkent dat zijn surfgedrag iets te maken heeft met terrorisme. Misschien speelt de naam Cern een rol, vermoeden sommige fysici, want die stond ooit voor Centre Europeénne pour la Recherche Nucléaire. En hoewel er allang geen kernonderzoek meer wordt gedaan, en Hicheur er niet voor had gestudeerd, heeft iemand twee jaar geleden misschien toch kernfysica met terrorisme in verband gebracht.

Margriet van der Heijden