De rechtvaardige rivier

Als rivieren konden vertellenNed. 2,14.00 - 14.30 uur

De horror van de Rode Khmer heeft in Cambodja plaatsgemaakt voor ander onrecht. Boeren worden met geweld van hun land verdreven om plaats te maken voor grote bedrijven. Monnik Luon Savath vertelt hoe zijn broer door de politie werd neergeschoten toen hij aan het oogsten was. „Zijn been werd verbrijzeld en sindsdien is hij invalide.”

Luon Savath is een van de rivierbewoners die documentairemaker Rob Hof – bekroond met een Nipkowschijf én verdacht van subsidiefraude – portretteert in het eerste deel van een tweeluik over de Mekong. Vijf hoofdpersonen geven in vogelvlucht een beeld van het leven langs het Cambodjaanse deel van de rivier. Ze spreken over Pol Pot, de armoede van vissers of een traditionele roeiwedstrijd. Op de achtergrond mooie beelden van woonboten, vissers, boeddhistische rituelen en zwemmende kinderen.

Een half uur blijkt te kort om vijf hoofdpersonen te leren kennen, vooral met het trage tempo van de film. Monnik Luon Savath krijgt te veel tijd om clichés te debiteren – „echt geluk vind je alleen in jezelf” – en een interessant thema als de landroof blijft onuitgewerkt.

Daarbij lijken de hoofdpersonen zo willekeurig uitgekozen dat moeilijk is te bepalen waar de film over gaat. Een voice-over werpt af en toe een grote vraag op: „Wat is het geheim achter het geloof dat alles beter wordt?” We komen er niet achter. De Mekong zelf blijkt ook niet voldoende om lijn aan te brengen. De verbanden die de voice-over aanlegt tussen de rivier en de verhalen komen kunstmatig over. Zo horen we na het relaas over de landroof dat „de rivier staat voor de overwinning van rechtvaardigheid”. O ja?

Elske Schouten