Cosmopolitisch Maastricht

Hoe dichter bij de Maas, hoe duurder de woningen in de Maastrichtse nieuwbouwwijk Céramique.

veral ruimte, rechte hoeken en gebouwen in strenge, veelal boomloze straten. Een groot contrast met de kronkelige straatjes, de kinderhoofdjes en de eeuwenoude verhalen van de binnenstad van Maastricht. Maar de nieuwe stadswijk Céramique heeft ook een eigen verhaal: zij verrees op een voormalig fabrieksterrein. En de wijk heeft een duidelijk pre: ze ligt aan de zonzijde van de Maas.

Het centrale plein in Céramique is Plein 1992. Tien uur ’s ochtends en het terras van espressobar Blanche Dael is er al bijna vol met buurtbewoners, toeristen en wat zakenlui. Het is een plein zonder trottoirs of fietspaden, en zo ruim dat voetgangers, fietsers en scooters er hun weg vinden zonder elkaar te hinderen. Alles klopt hier: én royale ruimte én levendig. Plein 1992 lijkt op de ideale artist impression, zo’n verlekkerde schets die doorgaans alleen op papier bestaat. Hier passen de mensen in het droomplaatje: één voorbijganger met kinderwagen, eentje met rollator, hond aan de lijn en iemand op de fiets, bewegend tussen sierlijke bomen en een uitnodigend terras met parasols.

Céramique was tot eind jaren tachtig het 23 hectare grote terrein van de keramische fabriek van Koninklijke Sphinx. Gemeente en pensioenbelegger ABP namen het over en vroegen de latere rijksbouwmeester Jo Coenen om een stedenbouwkundig plan. Coenen kreeg ook de supervisie over de vijftien architecten die bij het plan werden betrokken, onder wie grote namen als Aldo Rossi, Álvaro Siza, Mario Botta en Herman Hertzberger. Het plan resulteerde in ongeveer 1.600 woningen, plus winkels en culturele voorzieningen als het Bonnefantenmuseum. En in veel kantoorruimte, en dat in een stad waar daar maar beperkt vraag naar is.

Coenen schiep vier werelden. In het noorden een entreegebied met onder meer de dagelijkse winkels op Plein 1992 en de door hem zelf ontworpen bibliotheek, aansluitend op het oude stadsdeel Wyck. Daarnaast aan de Maas een boulevard, en Stoa, een enorm langgerekt flatgebouw. De Avenue Céramique loopt van noord naar zuid als een echte stadsverbindingsweg, vol hoge bomen en speciaalzaken beneden in de gebouwen. Aan weerszijden van de Avenue de ‘Circussen’: de grote woonblokken. In alle complexen staan een of enkele huizen te koop.

Makelaar Axel Zinken: „Hoe dichter naar de Maas, hoe populairder de appartementen. Ook de Avenue Céramique is in trek. Voor de wijk als geheel voorzie ik geen problemen, ze is divers, vol voorzieningen. Met de voetbrug over de rivier ben je snel in de binnenstad. De A2 loopt vlakbij.”

Het aanbod van koopappartementen groeit snel omdat beleggers hun huurbezit hier aan het verkopen zijn. „De plannen om hier nog honderden woningen bij te bouwen, moeten een la in”, zegt Zinken. „Nu is het de tijd om de bestaande appartementen aan te passen aan de nieuwste eisen.”

Jonge moeder

„De directe omgeving van je huis is belangrijk voor je stemming, eigenlijk even belangrijk als de vierkante meters binnenshuis”, zegt een jonge moeder die aan het Boschcour woont. „Dat heb ik de afgelopen weken hier geleerd. Ik kijk op een harde muur, maar ik probeer me maar te concentreren op de paar boompjes die daarnaast staan.” Een oudere alleenstaande vrouw in het appartementencomplex Cortile: „Het is prima wonen hier.”

In de straat Sphinxlunet blikkert de zon over asfalt, bomen lijken taboe. Een wat groenere wereld biedt het aangrenzende complex Cortile: lange gebouwen staan aan weerszijden van een binnentuin.Een mooi zwembad achter glas vormt de parterre. Cortile omvat in totaal 150 huurflats van verhuurder Vesteda, plus 100 koopappartementen. De gemeente onderhoudt de binnentuin: perfect geschoren heggen, maar het grasperk ligt er beroerd bij. „Het droge voorjaar”, zegt een bewoonster met haar hond aan de lijn. Als zo vaak bij gemeenschappelijk groen speelt de vraag: wie mag wat? Barbecuende gezinnen versus zomeravondrust op de balkons.

In een van de luxe huurflats boven het zwembad woont de Nieuw-Zeelandse Philippa Baptist; na Abu Dhabi kreeg haar Nederlandse man een baan in Nederland. „Het is lastig om in deze omgeving een huis te vinden met kwaliteit en genoeg ruimte”, zegt ze. „We wonen tijdelijk hier, sinds juni. Ik vond de gebouwen in Céramique in het begin harsh en mean, het leek onvriendelijk. Maar je went eraan, onze kinderen vonden vriendjes in de binnentuin. Er wonen ook Duitse families, en we kennen veel gezinnen hier. De internationale school in Maastricht is een grote pre.”

Aan de rand van het binnenzwembad zit een groepje zwemmers aan de koffie. Ze mopperen dat het bad over een paar maanden sluit. Bij de bouw was de combinatie huurwoning plus eigen zwembad en fitness een lokkertje. Maar eind augustus maakte exploitant Vesteda bekend dat ze zich in heel Nederland terugtrekt uit deze duurdere huursector.

Céramique blijkt niet een puur Maastrichtse wijk te zijn. „Dat is maar goed ook”, zegt een jonge moeder die net met haar gezin vanuit Amsterdam verhuisde. „Hier wonen veel expats en mensen van buiten de stad, die mixen makkelijker met elkaar.”

Het bedrijfsleven, de culturele instellingen en de universiteit van Maastricht werken als een magneet – regionaal, nationaal en zelfs internationaal. Met gevolgen voor de woningmarkt. Makelaar Zinken: „Céramique en Maastricht? Een totaal andere markt dan de rest van krimpend Zuid-Limburg.”