PvdA'ers worstelen met flinke taal

De PvdA-fractie wil een moreel reveil in de publieke sector. De leden moeten nog wennen aan de harde taal van dat nieuwe PvdA-verhaal, bleek op een bijeenkomst in Zwolle.

Het is scheidend partijvoorzitter Lilianne Ploumen gelukt om kort voor haar vertrek opnieuw de PvdA-erecode onder de aandacht te brengen. Die bepaalt dat PvdA-bestuurders in de (semi-)publieke sector niet meer mogen verdienen dan de balkenendenorm. Doen ze dat wel, dan moeten ze de partij verlaten. Gisteravond was de laatste van drie bijeenkomsten waarop PvdA-leden het hartgrondig met elkaar eens konden zijn: het moet afgelopen zijn met de graaicultuur onder PvdA-bestuurders.

Eerdere bijeenkomsten deze week leidden tot krantenkoppen als ‘Ploumen ergert zich aan de graaiers’ (AD) en ‘Meerverdiener wordt uit de PvdA gezet’ (de Volkskrant).

Missie geslaagd.

En al twee jaar kan Ploumen op dit soort koppen rekenen – zo oud is de discussie. Probleem is wel dat als een geval zich aandient, de partijleiding de andere kant op kijkt. Bekend voorbeeld: André Postema. Hij was kandidaat voor de Eerste Kamer en erkende als universiteitsbestuurder meer te verdienen dan de norm. De PvdA-top handhaafde zijn kandidatuur.

Over Postema ging het niet, gisteren in Zwolle. Wel over de noodzaak van een moreel reveil in de publieke sector – iedereen voor. Het zaaltje telde zo’n zestig PvdA’ers. In bioscoopstoelen keken ze naar een filmpje met beelden van een verslavingskliniek op een tropisch eiland en een politieagent die een hangjongere een vuurtje aanbiedt. De vraag: is er hier sprake van „rolverdwazing”? Ja, maar sommigen moesten nog wel wennen aan de nieuwe radicaliteit waarmee de Haagse leiding het antwoord geeft. Dat begreep Diederik Samsom, prominent Kamerlid, die een toesprak gaf. „We moeten leren om radicaal te durven zijn”, zei hij. Wil de PvdA z’n oude kiezers terughalen, dan moet ze „salarisschalen aan de onderkant omkiepen”. Laat een wijkagent meer verdienen dan zijn bureauchef, een leraar meer dan de schoolleider. En vergeet niet: „splits de banken”. Luid applaus.

Toch was niet iedereen direct om. Partijlid Teun Voogd uit Nijega vroeg zich af: „Als we pleiten voor radicaliteit, vergeten we dan niet iets?” De zorgvuldigheid, de doorgerekende analyse en de inhoud? Die mag de partij niet verwaarlozen.

De bedachtzaamheid uitte zich in de ruim twee uur durende discussie. Daarin concludeerden de bezoekende leden dikwijls: „het is allemaal niet zo eenvoudig”.

Ook viel er geen onvertogen woord over Ploumen en partijleider Job Cohen. Of over hun aanvaring vorige week. Lid uit Hattem Tonny Bijsterbosch verzucht na de discussie dat de PvdA gewoon rustig moet blijven. Bijsterbosch: „De politiek gaat in golfbewegingen. Je moet niet met alle winden meewaaien.”

Maar heeft de PvdA, die in de peilingen op 15 zetels staat, dan echt geen probleem? „Natuurlijk wel”, zegt Rense van der Heide, Dronten. „Heb je even tijd?” Een litanie van bekende klachten volgt: te weinig aandacht voor sociaal-democratische waarden als gelijkheid en bescherming van de zwaksten, te veel liberalisering en marktdenken. En natuurlijk, toch ook die graaiende bestuurders. „Wie zich willens en wetens aan de balkenendenorm onttrekt, moet niet bij onze club willen horen.”

En, grijnst hij, daar heb je nog een probleem van de PvdA. Van der Heide werpt een blik op de overwegend grijzende zaal: „De gemiddelde leeftijd.”