Moedig voorwaarts!

Ik ben geboren in 1968 en opgegroeid in de jaren zeventig en tachtig en wat mij nog het meest bijstaat van die jaren, als ik me beperk tot het culturele en maatschappelijke klimaat, is dat er een onvermoeibaar optimisme heerste. Dat werkte aanstekelijk. Ik was er ook persoonlijk ten diepste van overtuigd dat alles weliswaar goed was, maar alleen nog maar beter zou worden. We waren nog nooit zo rijk en vrij geweest als toen en we zouden alleen nog maar rijker en vrijer worden. De porno werd explicieter en de kerken sloten hun deuren. Ik geloofde erin dat overmorgen mooier zou worden dan morgen. Ik kon niet wachten tot de toekomst eindelijk zou aanbreken.

En zelfs in de jaren negentig bleef ik, samen met velen, hardnekkig volharden in mijn optimisme. De Muur was gevallen en Nederland werd voor het eerst geregeerd door een coalitie zonder de vermaledijde christenen. Het waren de jaren van Paars, de beste kabinetten die Nederland na de oorlog heeft gehad. Ons poldermodel was een voorbeeld voor de wereld en er werden revolutionaire liberaliseringen doorgevoerd in ethische kwesties. Nederland was de wereld ver vooruit in die tijd.

Ik ben nu een jonge veertiger, in de bloei van mijn zelfbedachte carrièretje, arm maar gelukkig in een vrij leven dat ik in hoge mate kan vormgeven zoals ik dat wil, maar het optimisme is verdwenen. En in de samenleving heeft het plaatsgemaakt voor angst. Er komen allerlei dingen aan die wij niet kunnen tegenhouden, zoals immigranten, globalisering en het failliet van ons kapitalistische systeem. De toekomst schijnt ons een bar en onherbergzaam oord en het liefste zouden wij ons omdraaien en ervan weglopen. Het is een angst die wordt aangewakkerd door populisten, die daar stemmen mee winnen, en andere politici, die daarmee de stemmen van de populisten proberen terug te winnen.

Ik ben bang voor die angst. En ik ben bang dat hij zich zal waarmaken, als een self-fulfilling prophecy, tenzij wij hem actief bestrijden met dromen over een betere wereld.

Ilja Leonard Pfeijffer

    • Ilja Leonard Pfeijffer