En toen was de blaaskapel nog maar met elf man

Blaaskapel De Merweboertjes uit Dordrecht dreigt het 60-jarig bestaan niet te halen. Te veel langdurig zieken. Je bent zo driekwart van je trombonesectie kwijt.

dordrecht de merwe boertjes foto nrc rien zilvold

Hans kreeg trombose. Hans met de bekkens, die hij tegen elkaar slaat alsof hij het Laatste Oordeel aankondigt. Hans kan op zijn trombosebenen niet meer lang staan.

Arie heeft de ziekte van Ménière. Dat is een evenwichtsstoornis. Je slaat tegen de vlakte. Je hoort steeds slechter. Dat kun je niet gebruiken als trompettist.

Louis, trombone, heeft net een nieuwe knie gekregen. Zijn andere was al eerder versleten. Hij revalideert en dat duurt nog wel een tijd.

Jan, trombone, had een tumor. Hij is vijf weken geleden geopereerd aan zijn lip.

Jongere Jan, ook trombone, moet in december onder het mes. Hij heeft last van een wondbreuk, overgehouden aan een darmoperatie. Toeteren doe je vanuit je onderbuik.

Dan ben je driekwart van je trombonesectie kwijt.

Piet, trompet, krijgt deze week een maagverkleining.

Jaap, tuba, moet opnieuw leren blazen. Volgende maand krijgt hij een nieuw ondergebit.

En toen waren ze nog met elf. Elf van de achttien. Met elf maak je nooit genoeg volume. Je krijgt geen balans tussen de secties. Een blaaskapel van elf is als een voetbalploeg van zeven man.

We hebben het wel over De Merweboertjes, de oudste blaaskapel van Dordrecht. Jarenlang dé blaaskapel van Dordrecht. De jongste muzikant is 24, de oudste 75. De meesten zijn veertigers en vijftigers. Ze hadden per jaar wel zestig, zeventig optredens. In binnen- en buitenland. Ze wonnen overal prijzen. Dan hebben we het over dertig jaar geleden. Later speelden ze nog in de Merwehal voor 3.500 man publiek. Op hun repertoire staan 170 nummers. Al beheersen ze die niet allemaal even goed.

„Voor een muzikant was het een eer als de Boertjes je vroegen”, zegt Lowie, van de grote trom. „Ze hadden altijd topmuzikanten. Die trokken iedereen mee.”

Leden die nog wel kunnen spelen, verzamelen zich deze woensdagavond in het vertrouwde repetitielokaal van muziekvereniging Muziek na Arbeid. Aan de ene kant de bar, aan de andere het podium met rode veloursgordijnen. Aan het plafond hangt kerstversiering van vorig jaar of het jaar daarvoor.

Hier in deze ruimte konden ze na de zomervakantie niet anders dan beslissen met optreden te stoppen. Met pijn in het hart. Ze hebben er drie avonden over vergaderd. Muziek maken is hun leven. Ze zijn een vriendenclub. Er is menig traantje weggepinkt. Alle verplichtingen hebben ze afgezegd: installatie van de carnavalsprins, Sinterklaas, drie dagen kerstmarkt.

Natuurlijk viel er vroeger ook wel eens iemand weg. Een van de Merwebroertjes kreeg een herseninfarct onder het spelen. Een ander werd tijdens het muziek maken onwel. En dan is er ook nog een doodgeschoten. Lang geleden. In zijn eigen huis.

Ze willen geen muzikanten losweken bij andere blaaskapellen. De meeste groepen hebben nu al te weinig mensen. Daarom blijven er steeds minder kapellen over. Dertig jaar geleden waren er in Dordrecht nog 28. Nu haal je de tien niet meer.

Ze nemen ook niet zomaar elke muzikant. „Niet om ons op de borst te kloppen”, zegt Joris Kardienaal. „Maar we willen wel een beetje niveau. Als we ergens een hekel aan hebben, is het aan inboeten van kwaliteit.”

Joris Kardienaal heeft vroeger nog Marco Borsato en Lee Towers begeleid met dans- en showorkest Big Gamble. Hij is de man die tijdens de repetitie zijn hand de lucht in steekt als er te veel misgaat en het over moet. Zoals bij de Postkoets en Het meisje van Arcadia.

„Je begint te vroeg.”

„Nee, ik begin gewoon.”

Eerst wilden ze ook stoppen met repeteren en over een half jaar wel verder zien. Dat zou de doodsteek zijn geweest. Gezonde spelers hadden zich aangesloten bij andere blaaskapellen. Achterblijvers hadden nooit meer hun oude niveau gehaald. Nu komen ze een keer in de veertien dagen toch nog bij elkaar. „Voor een uurtje blazen en een biertje”, zegt Joris, eerste trompet.

Ze hadden er al op gerekend dat ze hun 60-jarig bestaan volgend jaar april niet meer spelend zouden halen. Laatst kwamen ze erachter dat het jubileum pas in 2013 is. Dat biedt nieuwe kansen. De Merweboertjes mogen niet verloren gaan.

    • Dick Wittenberg