Burgemeesters vrezen voor imago omdat ze harder moeten optreden

Experimentele 'ecowijk' Lanxmeer in Culemborg. Voor het fotoproject ‘Document Nederland: De burgemeester’ portretteerde Dana Lixenberg de dagelijkse werkomgeving van 22 Nederlandse burgemeesters en de burgemeesters zelf. De foto’s zijn te zien op de tentoonstelling ‘Een alledaags ambt’ die morgen opent in het Amsterdam Museum. Foto Dana Lixenberg

Nederlandse burgemeesters vrezen voor hun imago onder burgers omdat ze steeds harder moeten ingrijpen bij verstoring van de openbare orde. Dat zeggen ze in Document Nederland, de jaarlijkse foto-opdracht van het Rijksmuseum en NRC Handelsblad.

Burgemeesters willen geen “sheriff” of “Riagg-arts” zijn, schrijft onze redacteur Gijsbert van Es. Burgemeester Jos Som (CDA) van Kerkrade zegt in het boek dat de burgemeester zich meer moet laten gelden, wat “risico’s en grotere kwetsbaarheid met zich meebrengt, zowel fysiek als mentaal.” Zijn collega Ryan Palmen (VVD) van de Brabantse plaats Hilvarenbeek zegt: “De burgemeester krijgt steeds meer strafbevoegdheden, waardoor de rol van samenbindende ‘burgervader’ op diverse terreinen onder druk staat”.

Helft burgemeesters heeft moeite met zwaardere handhavingstaken

De helft van de 22 ondervraagde burgemeesters heeft moeite met de zwaardere handhavingstaken. Meer dan vroeger treden zij op tegen individuele inwoners met gebieds- en huisverboden. Dat roept eerder agressie op die zich persoonlijk tegen de burgemeester richt. CDA-burgemeester Wil van den Berg van het Friese Ferwerderadiel vindt dat dit soort taken een “negatief effect hebben op de vertrouwensfunctie die de burgemeester voor de burger heeft”

De burgemeester van Delft, VVD’er Bas Verkerk, zegt dat hij “toegenomen agressie, fysiek en verbaal”. Ook signaleert hij “grofheid op internet, waarbij de grenzen van het fatsoen jegens bestuurders, die zich met hart en ziel inzetten voor de stad en samenleving, regelmatig worden overschreden”. De Haarlemse burgemeester Bernt Schneiders van de PvdA, die voorzitter van het Genootschap van Burgemeesters is, zegt dat een rechtstreeks verband tussen strenger optreden van en toenemende agressie tegen burgemeesters niet is aangetoond. Het zou onderdeel kunnen zijn van een algehele vergroving van de omgangsvormen in de samenleving, aldus Schneiders.

Document Nederland is de jaarlijkse foto-opdracht van het Rijksmuseum en NRC Handelsblad. Daarin staat dit jaar de Nederlandse burgemeester en zijn (werk)omgeving centraal. Als onderdeel van het fotoproject werd aan de burgemeesters een een reeks vragen over hun praktijkervaringen gesteld. Morgen zit de extra fotobijlage Document Nederland bij NRC Weekend.