Burgemeester wil geen 'sheriff' zijn

De Burgemester 2694D 001

De burgemeesters in Nederland kunnen dankzij nieuwe wetgeving eerder en harder ingrijpen bij verstoring van de openbare orde, maar die zwaardere rol als politieman of snelrechter gaat hun niet allemaal makkelijk af. Zij willen geen „sheriff” of „Riagg-arts” zijn. Burgemeester Jos Som (CDA) van Kerkrade zegt dat de burgermeester zich meer moet laten gelden, wat „risico’s en grotere kwetsbaarheid met zich meebrengt, zowel fysiek als mentaal.”

Jos Som is een van de 22 burgemeesters die hebben meegewerkt aan Document Nederland, de jaarlijkse foto-opdracht van het Rijksmuseum en NRC Handelsblad. Daarin staat dit jaar de Nederlandse burgemeester en zijn (werk)omgeving centraal.

Als onderdeel van het fotoproject werd aan de burgemeesters een reeks vragen over hun ervaringen gesteld.

Van de 22 ondervraagde burgemeesters zegt ongeveer de helft moeite te hebben met de zwaardere handhavingstaken. Traditioneel namen burgemeesters vooral algemene ordemaatregelen, waaraan iedere burger zich moest houden. Maar nu hij onder meer gebieds- en huisverboden kan opleggen, treedt hij ook op tegen individuele inwoners. Dat roept eerder agressie op die zich persoonlijk tegen de burgemeester richt.

Bas Verkerk (VVD) is burgemeester in Delft. Hij zegt dat hij „toegenomen agressie, fysiek en verbaal” ervaart. En „grofheid op internet, waarbij de grenzen van het fatsoen jegens bestuurders, die zich met hart en ziel inzetten voor de stad en samenleving, regelmatig worden overschreden”.

De voorzitter van het Genootschap van Burgemeesters, de Haarlemse burgemeester Bernt Schneiders (PvdA), wijst erop dat een rechtstreeks verband tussen strenger optreden van en toenemende agressie tegen burgemeesters niet is aangetoond. Het zou onderdeel kunnen zijn van een algehele vergroving van de omgangsvormen in de samenleving.

Schneiders is blij dat hij directer kan ingrijpen bij ordeproblemen in zijn stad, „omdat de burger dit van de overheid verwacht”.

Een spanningveld tussen de „samenbindende en handhavende taken” ervaart hij zelf niet. Die zal volgens hem eerder worden gevoeld in kleine gemeenten, „waar een burgemeester dichter bij alle burgers kan staan en de sociale controle over en weer groter is”.

Morgen: extra fotobijlage Document Nederland

    • Gijsbert van Es