Weigeraar psychisch onderzoek krijgt toch geen tbs opgelegd

Een serieverkrachter die weigerde mee te werken aan onderzoek naar zijn psyche in het Pieter Baan Centrum heeft in hoger beroep geen tbs opgelegd gekregen, maar alleen gevangenisstraf. Het OM had wel tbs geëist, in combinatie met acht jaar gevangenisstraf.

De 26-jarige man is gisteren door het gerechtshof in de Bosch veroordeeld tot negen jaar gevangenisstraf voor twee verkrachtingen, vier pogingen daartoe, diefstal en bedreiging met geweld in de omgeving van Roosendaal in 2008 en 2009.

Het arrest is opmerkelijk omdat de rechtbank in Breda de verkrachter in eerste aanleg wel tbs had opgelegd, en tien jaar gevangenisstraf, op basis van een advies dat was opgesteld door een psychiater die de man nooit had ontmoet. Volgens de psychiater, de gerenommeerde wetenschapper Daan van Beek, lijdt de man aan hyperseksualiteit. Hij trok zijn conclusie op basis van het strafdossier, de delicten en getuigenissen van ex-vriendinnen („Hij wilde elke dag seks en ging dan nog vreemd”). Ook heeft hij volgens Van Beek hechtingsproblemen, kenmerken van psychopathie en is hij antisociaal.

In de wet staat dat tbs alleen opgelegd kan worden als een psychische stoornis is vastgesteld die een rol heeft gespeeld bij het plegen van een delict. Het is gebruikelijk dat twee gedragswetenschappers over tbs adviseren op basis van onderzoek naar en contact met de gedetineerde. Maar de wet biedt ook de mogelijkheid om tbs op te leggen op basis van andere rapportages als de verdachte medewerking weigert aan een gedragsonderzoek. Het OM hoopte de man op basis van dat wetsartikel tot tbs veroordeeld te krijgen.

Het OM is teleurgesteld over het arrest. „Wij vonden dat we goed onderbouwd hebben dat deze man voor tbs in aanmerking komt”, zegt een woordvoerder. Het OM bepaalt nog of het in cassatie gaat bij de Hoge Raad.

Verdachten die weigeren mee te werken aan onderzoek vormen een groot probleem voor het OM en de rechtspraak. Omdat de gemiddelde duur van tbs is toegenomen (tot wel tien jaar) proberen steeds meer verdachten dat te vermijden. Het OM vindt het een risico voor de maatschappij dat geesteszieke verdachten na hun gevangenisstraf onbehandeld weer op straat komen.