Verval versus kunst

Matthew Day Jackson: Heel gezellig T/m 20 november bij Grimm, Jacob van Campenstraat 23-25 en Keizersgracht 82, Amsterdam. Wo t/m za 12-18u. Inl. grimmgalerie.com ****

Schedels. Geraamten. Een maquette van een gebombardeerde en geblakerde stad. Zombies. Wie het werk van Matthew Day Jackson (1974) ziet, vermoedt dat deze Amerikaanse kunstenaar de Hippocrates-klassieker Ars longa, vita brevis (de kunst is lang, het leven kort) in zijn oren heeft geknoopt. Jacksons oeuvre gaat voornamelijk over de spanning tussen afbraak en verval aan de ene kant en de mogelijkheid daar kunst van te maken er tegenover. Daarbij legt Jackson intrigerende verbanden: schijnbaar achteloos springt hij van zijn eigen lichaam naar anatomie in het algemeen en de Amerikaanse geschiedenis. Zo gaat zijn werk evengoed over het idee wat het is een Amerikaan te zijn in een tijd waarin je land zo machtig, omstreden en (soms) gevaarlijk is. Bij Jackson vloeien het persoonlijke en het historische naadloos in elkaar over.

Daarmee is hij behoorlijk succesvol: Jackson exposeert over de hele wereld en wordt vertegenwoordigd door een van de grootste galeries ter wereld (Hauser &Wirth). Des te bijzonderder dat Grimm in Amsterdam nu al voor de tweede maal, op twee locaties, een grote solo presenteert die, met nauw verholen ironie, Heel gezellig heet. Die splitsing is een goede keuze want wie de solo op de Jacob van Campenstraat ziet, krijgt de indruk dat de scherpte er een tikje af is. De werken zijn intrigerend, maar ook meer-van-hetzelfde, alsof hij zo veel moest maken dat hij zich niet voor elk werk een nieuw idee kon veroorloven.

Gelukkig biedt de groepstentoonstelling lucht. Daar is, naast drie ‘zombie-video’s’ van Jackson, onder andere werk te zien van ‘vrienden’ als Gretchen Bennett, Andrew Guenther en de Nederlandse vormgever Maarten Baas. Hier leidt het thema verval-versus-kunst soms tot verrassend resultaat, met als topstuk een schilderij van Jonathan Marshall (1981). Dat toont de oudste boom ter wereld, die in 1964 per ongeluk werd omgehakt – waarna men constateerde dat hij bijna vijfduizend jaar oud moet zijn geweest. Aan de hand van de ringen toont Marshall wat de boom had meegemaakt – een kleine geschiedenis van de aarde aan de hand van een boom. Die nu dus is verdwenen.

Hans den Hartog Jager

    • Hans den Hartog Jager