...updating your e-mail... wait...

Er is een zekere verleiding om de wereldwijde storing in het netwerk van BlackBerry met lichte ironie te bezien. Zie hoe afhankelijk de samenleving zich van de zaktelefoon met internetverbinding maakte. Wat zou er toch gebeuren als smartphones van alle merken ook een paar dagen zouden zwijgen? Misschien wel niets. „Gedachten zijn tolvrij”, schreef Cicero, die geen BlackBerry had, maar nog steeds bereikbaar is.

Instant-communicatie is de norm van nu en kenmerk van de informatiesamenleving die uit geschakelde netwerken bestaat. Iedereen is altijd online, tot antwoorden in staat en daar ook toe bereid. Vaak zelfs gehouden. „Al twaalf seconden niks van je gehoord!” is de treffende grap in een KPN-reclame met als aansporing: „Je vrienden staan nooit uit.”

Maar opeens staan alle vrienden dus wel uit. In hun kwaliteit van zakenpartner, klant, afnemer, leverancier, patiënt, partner, gezinslid – al die rollen waarin de burger vrijwel continu informatie ontvangt, en ook zendt. Alsof hij ook nooit anders heeft gedaan. De BlackBerry-crisis is globaal, van het schoolplein tot de internationale elite.

Die ene defecte server van BlackBerry legt de halve ontwikkelde wereld stil. Althans, zo lijkt het. In het netwerk van het Canadese bedrijf Research in Motion (RIM) heeft zich waarschijnlijk een kettingreactie van storingen voorgedaan. Miljoenen BlackBerry-gebruikers werden onmiddellijk gedupeerd en vragen zich nu verstoord af of ze een kat in de zak kochten.

Tussen gebruikers van deze telefoons is immers een richtingenstrijd gaande. In de technocultuur spelen bij de type keuze van een smartphone emotie en identiteit een rol. Je telefoon zegt iets over jezelf. iPhone-gebruikers zijn merkadepten, die zich spiegelen aan de excentrieke en hoogst succesvolle oprichter Steve Jobs. Buitenstaanders kiezen Android, soms uit stil protest. De BlackBerry was ooit de ‘zakentelefoon’ omdat hij als eerste mobiel e-mailverkeer bood. En een superieure beveiliging had. De chatdienst Ping maakte de BlackBerry dankzij het toetsenbordje ook populair op school. De chique zakentelefoon verwaterde zo tot meidentelefoon, om gratis mee te kletsen via Ping.

Deze storing kan mogelijk fataal worden. RIM stond er al niet goed voor. Sommige aandeelhouders willen het bedrijf al splitsen. De nieuwe BlackBerry Torch die het bedrijf introduceerde werd slecht ontvangen op de markt. De iPhone maakt steeds meer vaart, mede door de cultus rond Apple. Het lijkt erop dat er een snelle consolidatie in de markt plaatsvindt, tussen Android en iPhone. Over een ooit belangrijke speler als Nokia praten al weinigen meer. BlackBerry verhuist naar de achterhoede. Is dat jammer? Ach – de vrije markt neemt, de vrije markt geeft.