Shalid is een pion tussen Israël, Hamas en Egypte

Hamas laat de Israëlische korporaal Gilad Shalit volgende week vrij. De blijdschap in Israël wordt getemperd. „Hij zal niet de laatste zijn die Hamas pakt.”

De Israëlische militair Gilad Shalit, die al vijf jaar in de Gazastrook wordt vastgehouden door de Palestijnse fundamentalistische beweging Hamas, komt dinsdag of woensdag vrij. Volgens de Israëlische autoriteiten zal hij de Gazastrook via de Egyptische Sinaï-woestijn verlaten voor hij in Israël wordt herenigd met zijn familie.

In de vreugde en opluchting over de aanstaande vrijlating van Shalit sneeuwde ander nieuws in Israël welhaast onder. Minister van Defensie Ehud Barak heeft deze week alsnog excuses aangeboden voor de Israëlische actie bij de grens met Egypte waarbij in augustus verscheidene Egyptische militairen om het leven kwamen.

Egypte eiste onmiddellijk excuses, wat Israël weigerde. Daarop verjoeg een woedende Egyptische menigte de Israëlische ambassadeur uit Kairo. De Israëlische premier hield sindsdien zijn poot stijf, onder druk van onder anderen de extreem-rechtse minister van Buitenlandse Zaken Avigdor Lieberman, die vond dat Israël geen gezichtsverlies hoefde te lijden.

Dat de betrekkingen in het belang van Israël moesten worden hersteld, daar twijfelde in Jeruzalem echter niemand aan. Maar het tijdstip van de excuses, per brief, is opmerkelijk.

Mogelijk komt de spijtbetuiging nu als beloning voor Egypte, dat bemiddelde tussen Israël en Hamas bij de onderhandelingen over de vrijlating van Shalit. Misschien was het een gunstig moment voor Israël om, nu even niemand oplet of zuur wil zijn, voor Egypte op de knieën te gaan

In ieder geval stemde Israël eergisteren in Egypte in met een deal met Hamas. De afspraak is dat Israël 1.027 Palestijnse gevangen laat gaan, in ruil voor Shalit.

Zondag zal Israël een lijst publiceren met de namen van de 479 Palestijnse gevangenen die vermoedelijk maandag of dinsdag al worden vrijgelaten. Het is een lijst die Hamas heeft opgesteld, in overeenstemming met Israëlische onderhandelaars. Palestijnse kopstukken als Marwan en Abdullah Barghouti staan naar verluidt niet op die lijst. Het lijkt erop of Hamas op dit punt Israël tegemoet is gekomen – al zei een woordvoerder van Hamas dat Israël al Hamas’ voorwaarden had geaccepteerd.

De Palestijnse gevangenen die in de jaren tachtig en negentig drie gevangen Israëlische soldaten hebben gedood, komen waarschijnlijk wel vrij. Evenals een Palestijn die veroordeeld is voor de dood van tien Israëliërs in 2002 en enkele veroordeelde medeplichtigen van aanslagen op Israëlische bussen en restaurants. Bijna 300 van de gevangenen die volgende week vrijkomen zouden zijn veroordeeld tot levenslang. Op dit punt lijkt Israël concessies te hebben gedaan. Binnen twee maanden zal Israël nog eens 550 gevangen vrijlaten.

Volgens de mensenrechtenorganisatie B’tselem blijven er dan nog ruim 4.000 Palestijnen in Israëlische gevangenissen achter. Een woordvoerder van de gewapende vleugel van Hamas zei gisteren dat het vrij krijgen van alle Palestijnse gevangen de hoogste prioriteit heeft voor Hamas. En dat Shalit „niet de laatste militair zal zijn die Hamas oppakt zolang Israël Palestijnse gevangenen vasthoudt”.

Hamas noemde de deal toch een „historische overwinning”. Het nieuws werd met geweerschoten gevierd in de Gazastrook en in de bezette Westelijke Jordaanoever.

Ook in Israël werd het akkoord gevierd, zij het terughoudender – meer als een pijnlijke concessie met een uitzonderlijk goed doel.