Rekenkamer: effect subsidies vaak onduidelijk

Het kabinet weet vaak niet wat het effect is van de miljarden aan subsidies die worden gegeven. De evaluatie van de verschillende subsidieregelingen is vaak gebrekkig en de Kamer krijgt soms ‘gekleurde informatie’ gepresenteerd, blijkt uit een vandaag gepubliceerd onderzoek van de Algemene Rekenkamer.

De omvang van de subsidies bedroeg vorig jaar zo’n zes miljard euro, verspreid over 633 regelingen, zo meldt persbureau Novum. Dat die niet allemaal goed werden getoetst op effectiviteit, bleek al uit eerder onderzoek van de Rekenkamer. Vorig jaar werd al duidelijk dat 59 procent van de subsidieregelingen niet op tijd werd geëvalueerd.

Het ministerie van Financiën heeft zelf een subsidieoverzicht over 2010 opgesteld, maar dat vertoont tekortkomingen. Volgens dit overzicht zijn tussen 2005 en 2009 in totaal 111 van de 633 subsidieregelingen onder de loep genomen, maar uit onderzoek van de Rekenkamer blijkt dat het er maar 81 zijn, waarvan er 59 ook zijn gericht op de effectiviteit van de regeling.

De Rekenkamer hield zelf 53 evaluaties van vijftig verschillende subsidies tegen het licht. Daarvan waren er 44 ‘te gebrekkig’ om een conclusie te kunnen trekken over de effectiviteit van een regeling. Voor veel subsidieregelingen is ook niet duidelijk welk doel ermee is beoogd. Dat maakt het ook moeilijk om te evalueren.

Niettemin heeft de Rekenkamer geen enkel geval vastgesteld waarbij een subsidie is stopgezet na een evaluatie.

“Ministers besluiten dikwijls over het voortzetten van een subsidieregeling op basis van gebrekkige informatie uit evaluatieonderzoek.”

De Tweede Kamer wordt niet altijd gemeld dat de evaluatie rammelde. In drie gevallen heeft het parlement ‘gekleurde informatie’ gekregen over een evaluatie waarbij alleen de ‘positieve aspecten’ werden vermeld.

Om toch tot deugdelijk evaluatieonderzoek te komen heeft de Rekenkamer zelf een handleiding geschreven. Daarvoor is in de eerste plaats nodig dat subsidies duidelijke doelstellingen krijgen. En de subsidie moet worden stopgezet als blijkt dat die niet effectief is.

Minister van Financiën Jan Kees de Jager (CDA) laat in een reactie weten dat hij niets ziet in kwaliteitscriteria voor evaluaties en voor het invoeren van een regel dat subsidies worden stopgezet als uit een evaluatie blijkt dat deze niet werken.