Europa kapittelt Nederland

Nederland en Finland moeten zich houden aan „Europese afspraken” en zich niet laten leiden door „nationaal populisme”.

Met een grote meerderheid nam het Europees Parlement vanochtend in Brussel een resolutie aan met die formuleringen erin – bedoeld om Nederland en Finland zover te krijgen dat ze hun verzet opgeven tegen de toetreding van Roemenië en Bulgarije tot de vrij-reizenzone Schengen.

Helemaal alleen stonden Nederland en Finland niet. In het debat kregen ze gisteravond steun van het Vlaams Belang en de radicale, nationalistische partij Jobbik uit Hongarije.

De voor- en tegenstanders van toelating van Roemenië en Bulgarije verwijzen allebei naar de geloofwaardigheid van Europa. Omdat de twee landen nu eenmaal voldoen aan alle criteria die de Schengenlanden met elkaar hebben afgesproken, zeggen de voorstanders van toetreding.

Omdat Roemenië en Bulgarije nog te veel problemen hebben met corruptie en georganiseerde misdaad, zeggen de tegenstanders. Die tegenstanders bedoelen: burgers snappen niet dat je bij zulke landen de binnengrenzen laat verdwijnen. De voorstanders zeggen: wie vertrouwt Europa nog als de spelregels worden veranderd tijdens de wedstrijd?

Het waren vooral Roemeense en Bulgaarse Europarlementariërs die het woord wilden voeren in het debat. Nederland en Finland, zei de Roemeense sociaal-democraat Ioan Enciu, lijden aan de „ziekte” waar heel Europa last van heeft: populisme. „Ze vertonen on-Europees gedrag.”

De resolutie, een idee van de liberale fractie in het Europees Parlement, richt zich tegen Nederland en Finland samen, maar voor de meeste Europarlementariërs was Nederland het meest schuldig omdat het als eerste kwam met zijn verzet tegen de toetreding.

„We nemen een loopje met Schengen”, zegt GroenLinks-Europarlementariër Judith Sargentini. Of zij zelf ook vindt dat er in Roemenië en Bulgarije nog te veel corruptie en georganiseerde misdaad is? „Ja, maar de toetreding tot Schengen is niet het gereedschap om dan te gebruiken. We hebben het over Europese burgers aan wie vrij reizen is beloofd als ze aan de eisen voldeden. Nederland staat te kijk als onbetrouwbaar.”

Europarlementariër Hans van Baalen (VVD) vindt dat er in Europa een te groot geloof is in processen en procedures. „Kijk naar Griekenland. We hadden onszelf veel ellende bespaard als het niet tot de eurozone was toegelaten.” Het debat in het Europees Parlement over Nederland en Finland noemt hij „een parade van goede bedoelingen”. De Europarlementariërs hebben met hun resolutie ook geen invloed op de beslissing over de toetreding.

„Nederland heeft de ruimte om een eigen afweging te maken”, zegt de Nederlandse minister van Asiel en Migratie Gerd Leers – die de boodschap over Schengen vorige maand kwam brengen in Brussel – in een reactie. De resolutie bevat volgens hem geen nieuws. „Het is te gemakkelijk om de tegenvallende resultaten van de bestrijding van corruptie en georganiseerde misdaad achter het woord populisme weg te stoppen.”