De steden in de Randstad worden voller...

De grote steden in de Randstad zijn aantrekkelijk voor alleenstaanden en studenten. Zij verlaten de periferie. Dat zorgt wel voor een tekort aan woningen.

De Randstad blijft de komende vijftien jaar nog „onverminderd” groeien. De toename van inwoners is sterker dan in de rest van Nederland. In enkele gebieden in de periferie van het land daalt het aantal inwoners, zoals in de noordelijke provincies, Limburg, de Achterhoek en het zuiden van Zeeland. Dat voorspellen het Planbureau voor de Leefomgeving en het Centraal Bureau voor de Statistiek.

Het aantal inwoners van de Randstad zal volgens de laatste prognoses tot 2025 met 700.000 toenemen, ongeveer even veel als de afgelopen vijftien jaar. Die groei is vooral te danken aan de aantrekkingskracht van de steden „voor zowel binnenlandse als buitenlandse migranten”, aldus de onderzoekers. „Het zijn centra van technologische innovaties en stuwende bedrijvigheid, en de steden trekken studenten, alleenstaanden en hoogopgeleiden aan.”

De onderzoekers waarschuwen voor een woningtekort in de Randstad. Veel gemeenten hebben bouwplannen sinds de kredietcrisis opgeschort, terwijl deze steden wel „stevig” doorgroeien. Amsterdam krijgt 110.000 inwoners extra, Utrecht groeit relatief heel hard en moet rekenen op 80.000 inwoners meer. Almere krijgt 60.000 nieuwe bewoners, maar heeft daar bij de bouw van woningen ook op gerekend. Den Haag en Rotterdam groeien beperkt, met respectievelijk 55.000 en 45.000 nieuwelingen in 2015.

Ruim een maand geleden hield het Planbureau voor de Leefomgeving de Nederlandse gemeenten al voor „flexibel” te bouwen, omdat er nog zo veel onzekerheden zijn over groei of krimp. Het bureau waarschuwde ook voor „ruimtelijke ongelijkheid” tussen de Randstad en de rest van Nederland, indien het kabinet geen grenzen stelt aan de bouw van woningen in de Randstad, die daardoor zou worden volgebouwd.

Het aantal inwoners van Nederland, nu 16,7 miljoen, zal in 2025 uitkomen op 17,5 miljoen. De vijftien jaar erna loopt dat cijfer nog heel licht op, naar 17,8 miljoen inwoners. Vorig jaar dachten de onderzoekers dat Nederland in 2040 ‘slechts’ 17,5 miljoen inwoners zou tellen. Naast de Randstad groeien ook de steden met „bovenregionale voorzieningen, zoals hogere onderwijsinstellingen” flink door, zoals Zwolle, Arnhem en Nijmegen, Groningen en Leeuwarden, en de Brabantse stedenrij.

Gebieden aan de randen van het land krijgen te maken met soms forse krimp. In ruim eenderde van de gemeenten daalt het aantal inwoners tot 2025 met meer dan 2,5 procent. Dat is een daling met in totaal bijna 200.000 inwoners. De krimp slaat vooral toe in de noordelijke provincies (vooral Delfzijl en Oost-Groningen), Limburg, de Achterhoek en Zeeuws-Vlaanderen. Ook het aanbod aan potentiële arbeidskrachten loopt daar terug, door dalende aantallen geboorten in de afgelopen decennia (vooral in Zuid-Limburg) maar ook doordat jongeren wegtrekken.

De krimp in de grote steden, zoals tien jaar geleden in Rotterdam, zet niet door. „Dit kwam voornamelijk door suburbanisatie van vooral jonge stellen, die gezien de krappe woningmarkt in de grote steden naar groeikernen in de omgeving trokken.” Die trend is voorbij door nieuwbouw in nieuwe buitenwijken.