Verloren van 'echt heel slecht Zweden'

Het Nederlands elftal weet na de nederlaag tegen Zweden weer hoe het voelt om te verliezen. „Nederland speelde een beetje arrogant.”

Sweden's players celebrate after winning their Euro 2012 Group E qualifying soccer match against the Netherlands at Raasunda stadium in Stockholm October 11, 2011. REUTERS/Anders Wiklund/Scanpix (SWEDEN - Tags: SPORT SOCCER) SWEDEN OUT. NO COMMERCIAL OR EDITORIAL SALES IN SWEDEN. THIS IMAGE HAS BEEN SUPPLIED BY A THIRD PARTY. IT IS DISTRIBUTED, EXACTLY AS RECEIVED BY REUTERS, AS A SERVICE TO CLIENTS. NO COMMERCIAL SALES REUTERS

„Een leermoment.” Rafael van der Vaart sprak de twee woorden gisteravond onder een plastic tent buiten het Rasunda Stadion uit als een boer met kiespijn. Was het een lesje in nederigheid? „Nee, we hebben vooral geleerd dat verliezen niet leuk is. Zeker niet omdat we een aardige pot speelden”, stelde de spelmaker van Oranje na het verlies van 3-2 tegen Zweden. Het was de enige nederlaag van het Nederlands elftal in de verder vlekkeloos verlopende kwalificatie voor het EK van 2012.

De Zweden plaatsten zich na de overwinning als beste nummer twee voor het eindtoernooi in Polen en Oekraïne en gaven het Nederlands elftal een cursus in effectiviteit. Het elftal van bondscoach Erik Hamrén toonde aan waar de zwaktes van het huidige Oranje zitten. Zweden profiteerde van persoonlijke fouten van de verdedigers Jeffrey Bruma en Joris Mathijsen en was vooral mentaal de sterkere ploeg. „We hebben op mentaliteit gewonnen”, zei de Zweedse invaller Pontus Wernbloom van AZ. „Nederland speelde een beetje arrogant.”

De arrogantie was bij de Nederlandse internationals ook na de nederlaag niet verdwenen. Terwijl bondscoach Bert van Marwijk in de catacomben van het stadion de Zweden feliciteerde met een nederlaag waar hij „doodziek” van was, keerde de bravoure bij een aantal spelers in de mixed zone al heel weer snel terug.

Toen een journalist erop wees dat de Zweden zo nu en dan toch best aardig speelden, reageerde Mathijsen met een blik van ongeloof en irritatie. „Heb je een andere wedstrijd gezien of zo? Die Zweden hebben de bal helemaal niet gehad”, stelde de verdediger, die de hulp van perschef Kees Jansma inriep. Jansma legde het de journalisten daarna nog even kort en bondig uit. „Die Zweden waren echt heel slecht. In het begin van de wedstrijd dachten we zelfs dat ze minder waren dan Moldavië. Wij waren de hele wedstrijd beter.”

Uitstekend gespeeld, toch verloren. Zo viel Nederland gisteravond voor het eerst sinds jaren terug in een oude fout. Oranje liep in het verleden vaker tegen onnodige nederlagen aan. Van Marwijk heeft er vanaf zijn aanstelling in 2008 op gehamerd dat zijn ploeg overal én altijd geconcentreerd moest blijven. Mindere optredens tegen Finland (0-2) en Moldavië (1-0) leidden nog niet tot puntenverlies, maar de Zweden grepen tot ergernis van de bondscoach wél hun kans. „We domineren zo’n 88 minuten, maar verspelen de zege door persoonlijke fouten. We weten dus dat we op dit niveau negentig minuten bij de les moeten blijven.”

Nederland werd gisteren verrast door de Zweden, die zich op hun beurt precies een jaar geleden vergisten in de kracht van Oranje. Op 12 oktober 2010 dachten de Scandinaviërs zich in Amsterdam in voetballend opzicht te kunnen meten met de vicewereldkampioen. Een misvatting die leidde tot een afstraffing: 4-1. Die wedstrijd gold daarna voor Nederland als dé maatstaf hoe een tegenstander kapot gespeeld moet worden. De Zweden hadden een dure les geleerd en ondervonden waar hun kwaliteiten vooral níet lagen.

In het stadion waar Brazilië in 1958 met de 17-jarige Pelé de WK-finale van Zweden won, streed Zweden zonder de geschorste Zlatan Ibrahimovic tegen het ongenaakbaar geachte Nederland. De Zweden grepen terug naar oktober 2006, toen Spanje in Stockholm ook zonder de topspits met 2-0 werd verslagen. De Zweedse krant Expressen publiceerde voor de wedstrijd een Nederlandstalige voorpagina waarop in grote letters ‘Nu stopt het’ was geschreven. „Er komt voor jullie geen overwinning meer bij”, luidde de onderkop.

De Zweden lieten Nederland het spel maken en bleven voortdurend loeren op fouten – om vervolgens snel toe te slaan. Het speelplan werkte perfect. Het Nederlands elftal mocht dan 71 procent balbezit hebben gehad, maar het aantal schoten op doel was gelijk: 10-10. En na negentig minuten was Zweden met 3-2 in het voordeel op basis van de gemaakte doelpunten. De Zweedse aanjager Ola Toivonen maakte in de 52ste minuut de winnende treffer. „Nederland was misschien wel veel beter dan wij, maar ze creëerden niet veel”, sprak de PSV’er voordat hij met zijn ploeggenoten feest ging vieren. „Ik denk dat onze absolute wil om te winnen de doorslag gaf.”

Het Nederlands elftal probeerde ondanks blessures van vaste krachten als Maarten Stekelenburg, John Heitinga, Ibrahim Afellay, Arjen Robben en Wesley Sneijder het eigen dominante voetbal te spelen. Oranje wist de tegenstander zijn wil op te leggen, maar met name door het ontbreken van Sneijder ontbrak het aan vernuft en precisie. De beste kansen waren voor de Zweden, die dankbaar profiteerden van de zwakke Nederlandse achterhoede. „Het voelt heel raar om te verliezen in het shirt van Nederland”, stelde doelpuntenmaker Klaas-Jan Huntelaar, die alleen in 2008 ooit een vriendschappelijk duel met Australië had verloren.

Oranje kan volgende maand tegen Duitsland laten zien of het iets heeft geleerd van het verlies in Stockholm.