Overwicht en toch verliezen

Oranje leed gisteren tegen Zweden de eerste nederlaag in de EK-kwalificatie.

De Scandinaviërs plaatsten zich door de overwinning als beste nummer 2 voor het EK.

Sweden's players celebrate with team mate Kim Kaellstroem after he scored a goal during the Euro 2012 Group E qualifying football match Sweden vs Netherlands at the Rasunda stadium in Stockholm on October 11, 2011. AFP PHOTO / JONATHAN NACKSTRAND AFP

Het stond er echt: Nederland 73 procent balbezit, Zweden 27. Ze konden de wedstrijd eigenlijk niet verliezen, zei aanvoerder Mark van Bommel een minuutje nadat een unieke Oranjereeks ten einde was gekomen. In het kolkende Råsunda Stadion in Solna verloor Nederland het laatste EK-kwalificatieduel van Zweden (3-2), dat zich als beste nummer twee rechtstreeks plaatste voor het eindtoernooi in Polen en Oekraïne.

Natuurlijk, Nederland had zich al lang gekwalificeerd, en op superieure wijze. Maar toch leek het in de Stockholmse buitenwijk of de betovering werd verbroken voor de ploeg van Bert van Marwijk. Op Zweedse bodem leed Oranje de eerste nederlaag sinds de WK-finale tegen Spanje, en dat was nog in de verlenging.

Na negen achtereenvolgende zeges in groep E slaagde de ambitieuze groep van Van Marwijk er dus niet in opnieuw een perfecte serie neer te zetten, zoals eerder gebeurde in de aanloop naar het WK in Zuid-Afrika. Toen won Oranje alle acht groepsduels. De laatste keer dat Oranje een nederlaag had geleden in een kwalificatietoernooi was al bijna vier jaar geleden: op 21 november 2007 was Wit-Rusland in Minsk met 2-1 te sterk. Voor Van Marwijk was het pas de derde nederlaag sinds hij 43 duels geleden bondscoach werd. Voor de WK-finale verloor hij in september 2008 al eens van Australië.

„Het gaat hier spoken”, had Van Marwijk van tevoren aangekondigd. De euforie kende gisteravond inderdaad geen grenzen in Solna, waar de thuisploeg anderhalf uur werd opgezweept door een overijverige stadionspeaker. Het was dan ook lang geleden dat de Scandinaviërs Oranje hadden verslagen: in 1983 werd het in Utrecht – vriendschappelijk – 0-3.

Door de overwinning van gisteravond kreeg de ploeg van bondscoach Erik Hamrén, zonder de geschorste topschutter Zlatan Ibrahimovic, de bonus waarop hij vooraf had ingezet: van de negen nummers 2 van het kwalificatietoernooi is Zweden, met slechts zes verliespunten, de beste runner-up. Daarmee vervolgden de Scandinaviërs hun positieve trend: Zweden plaatste zich sinds 2000 altijd voor de eindronde van het EK.

Maar Oranje had de nederlaag volledig aan zichzelf te wijten. Ondanks het Zweedse tromgeroffel in de voorbeschouwingen nam Nederland vanaf de eerste minuut het initiatief en speelde vooral voor rust, lustig combinerend, het vertrouwde spelletje dat tegenwoordig een balbezitpercentage van tegen de 70 oplevert.

Desondanks nam Zweden na een kwartier de leiding, door een vrije trap van Kim Källström. De middenvelder krulde de bal met links fantastisch in de rechterbovenhoek, buiten het bereik van Michel Vorm (1-0).

Acht minuten later was het alweer gelijk, toen goaltjesdief Klaas-Jan Huntelaar op de goede plaats stond bij een voorzet van Erik Pieters. De spits van Schalke 04, die twaalf treffers maakte in groep E, kopte de bal steenhard achter Andreas Isaksson.

Na rust ontbrandde het duel pas goed, met een knotsgekke fase van vier minuten waarin drie doelpunten vielen. Oranje kwam nog op voorsprong, ingeleid door een schitterend steekballetje van Rafael van der Vaart op Robin van Persie. Die schoot nog tegen Isaksson op, maar Dirk Kuijt kopte de rebound binnen (1-2).

Voordat de ploeg van Van Marwijk goed en wel klaar was met juichen stond het alweer gelijk. Sebastian Larsson mocht van elf meter aanleggen, na een ongelukkige handsbal van Joris Mathijsen (2-2). Een minuut later schoot Ola Toivonen raak na knap voorbereidend werk van Johan Elmander (3-2).

Oranje behield tot aan het laatste fluitsignaal een enorm veldoverwicht. Maar wellicht wordt de vraag actueel of dat Barcelona-spelletje wel effectief genoeg is, want veel kansen kwamen er niet. Overigens was het niet voor het eerst dit jaar dat Nederland drie treffers tegen kreeg in één wedstrijd. Eind maart werd het in Amsterdam 5-3 tegen Hongarije.