De lichtpuntjes in Griekenland telt de trojka op één hand

Ondanks alle inspanningen loopt het Griekse herstel achter op schema, meldden waarnemers gisteren. Toch zal het land waarschijnlijk op tijd noodsteun ontvangen.

De recessie in Griekenland is dieper en duurt langer dan gedacht.

Dat blijkt uit het rapport dat de trojka gisteren presenteerde. De trojka is de gelegenheidscoalitie van het Internationaal Monetair Fonds, de Europese Centrale Bank en de Europese Commissie die kijkt of Griekenland genoeg bezuinigt en hervormt.

De trojka is somberder geworden. De Griekse economie kruipt niet in 2012, zoals eerder gedacht, maar pas in 2013 uit het dal. Er is geen indicatie dat bedrijven en financiers bereid zijn hun investeringen in het land op te schroeven. De grootschalige privatisering van staatsbedrijven, die 35 miljard euro moet opleveren, loopt achter op schema. En het zal niet lukken het begrotingstekort terug te brengen tot de afgesproken 7,6 procent van bbp. Waarschijnlijk komt het tekort uit op 8,5 tot 9 procent.

Het bezoek van de ambtenaren van de trojka aan Griekenland ging allesbehalve soepel. Begin september staakten ze de missie toen duidelijk werd dat Griekenland de begrotingseisen niet zou halen. Twee weken geleden, nadat de Griekse regering nog meer bezuinigingen en hervormingen aankondigde, werd de missie hervat. De onderzoekers vonden een paar lichtpuntjes, al zijn die bescheiden en op één hand te tellen. De export trekt aan. En de banksector wordt eindelijk geherkapitaliseerd en gesaneerd.

Vandaag maakte het Griekse ministerie van Financiën bekend dat de inkomsten uit belastingen dalen. Door de bezuinigingen geven Grieken minder uit. Nieuwe heffingen, zoals de verhoging van btw in restaurants naar 23 procent, hebben daardoor vooralsnog weinig effect.

In mei 2010 besloten het IMF en de lidstaten van de eurozone Griekenland 110 miljard euro noodhulp te verlenen, die gespreid wordt uitbetaald. Als de eurogroep en de raad van bewindvoerder van het IMF de bevindingen van de trojka goedkeuren (in november), ontvangt Griekenland weer 8 miljard euro. In totaal hebben ze dan 73 miljard euro ontvangen. Een woordvoerder van het Duitse ministerie van Financiën zei gisteren dat het nog lang niet vaststaat dat, gezien de tegenvallende voortgang, Griekenland het geld ook toegekend krijgt.

Volgens berekeningen heeft Griekenland genoeg geld om het tot november uit te houden. Tot het eind van deze maand heeft de Griekse staat 2,8 miljard nodig om salarissen, pensioenafdrachten en rentevergoedingen op staatsobligaties te betalen. De inkomsten worden geschat op 3,2 miljard. De kans is klein dat Griekenland ondanks de tekortkomingen de tranche niet krijgt. Zonder de steun gaat de staat failliet en dan komt de systeemcrisis waar president Jean-Claude Trichet van de Europese Centrale Bank gisteren voor waarschuwde heel dichtbij.

Hoe de internationale steun aan Griekenland na november verloopt is onduidelijk. Europese leiders hopen op hun top op 23 oktober met een grootse aanpak voor de crisis te komen. Een nieuwe ronde steun voor Griekenland zal daar deel van uitmaken. In juli spraken ze af Griekenland opnieuw te steunen, deze keer inclusief een bijdrage van de bankensector, die werd gevraagd 21 procent van de waarde van de Griekse schuld af te boeken. Economen raken er steeds meer van overtuigd dat dat te weinig is. Griekenland kan pas uit de problemen komen als de helft van de Griekse schuld wordt kwijtgescholden, luidt de redenering. Het is nu de vraag of politici bereid zijn die rigoureuze maatregel te nemen. Het sombere rapport van de trojka pleit er in ieder geval wel voor.