Voetballers egoïstisch? In Oranje niet

Het Nederlands elftal is onder bondscoach Bert van Marwijk veranderd in een winnende machine. „De kracht van dit Oranje is dat we overal en altijd ons eigen spel spelen.”

Het plezier spatte er gisteravond bij de training van Oranje in het monumentale Rasunda Stadion van Stockholm weer vanaf. In de laatste EK-kwalificatiewedstrijd tegen Zweden wil het Nederlands elftal de indrukwekkende zegereeks voortzetten. Nederland heeft slechts één doel voor ogen: de Europese titel op 1 juli 2012. Daartoe moeten alle ego’s opzij worden gezet. „Iedereen beseft dat wij elkaar nodig hebben”, stelde Rafael van der Vaart. „Dat is vroeger nog wel eens anders geweest.”

De selectie van bondscoach Bert van Marwijk wil in meerdere opzichten afrekenen met het verleden. Oranje werd op het WK in 1974 wereldberoemd door het totaalvoetbal van bondscoach Rinus Michels en sterspeler Johan Cruijff. De uitvoering leek somds belangrijker dan het resultaat. Brilliant Orange was een schitterend elftal dat in schoonheid stierf. Vaak ook waren er strubbelingen in de spelersgroep. Van doelman Gejus van der Meulen die tijdens het WK van 1934 als enige zijn vrouw mocht meenemen tot de breuk tussen bondscoach Marco van Basten en Ruud van Nistelrooy tijdens het WK van 2006. Er was altijd wat.

Het huidige Nederlands elftal keek vorige week in Noordwijk toe hoe Ruud Gullit zeventien jaar na dato alsnog het boetekleed aantrok. Als aanvoerder van het Nederlands elftal dat onder Michels in 1988 Europees kampioen werd, had hij op de WK’s van 1990 en 1994 willen zegevieren. Maar na het EK-succes was de harmonie bij Oranje verdwenen en dachten trainers en spelers aan hun eigen belangen.

Zo wilden de meeste internationals op het WK van 1990 Johan Cruijff als bondscoach. Maar Michels – in zijn functie van bestuurslid technische zaken – kwam namens de KNVB met Leo Beenhakker op de proppen. Dat WK werd een drama. Vier jaar daarna trok Gullit zich vlak voor het WK in de VS terug. Hij vond de tactiek van bondscoach Dick Advocaat te aanvallend. Gullit belegde een persconferentie en vertrok via de parkeergarage uit het spelershotel. „Ik heb er spijt van dat ik heb bedankt”, zei hij vorig week op dezelfde locatie. „Met alles wat ik nu weet, de levenservaring die ik nu heb, zou ik dat nooit hebben gedaan. Ik had enkele concessies moeten doen.”

De huidige Oranje-captain Mark van Bommel debuteerde op 7 oktober 2000 in het Nederlands elftal van bondscoach Louis van Gaal, onder wiens bewind uitschakeling voor het WK van 2002 volgde. Van Bommel ontbrak door een blessure op het EK van 2004 in Portugal, waar bondscoach Advocaat zondebok was door een ‘foute wissel’ van uitblinker Arjen Robben. Tussen Van Bommel en bondscoach Van Basten liep het op zijn eerste WK in 2006 helemaal mis. Na het WK bedankte de middenvelder net als Van Nistelrooy voor Oranje en ontbrak hij op het EK van 2008. Daar sprankelde Nederland in de groepsfase tegen Italië en Frankrijk, maar ging het in de kwartfinales roemloos ten onder tegen Rusland.

Van Bommel maakte in augustus 2008 een comeback onder zijn schoonvader Van Marwijk. „Sindsdien is het niveau bij Oranje stapsgewijs omhoog gegaan en is de sfeer heel goed”, zei Van Bommel. „Iedereen heeft enorm veel plezier. Spelers die geblesseerd zijn balen dat ze ontbreken. Iedereen heeft één doel voor ogen. Ook toen iedereen fit was op het WK verliep alles zonder problemen. Dat was bijna on-Nederlands.”

Van der Vaart kan de woorden van Van Bommel beamen. De middenvelder van Tottenham werd vrijdag voor de zeventiende keer door Van Marwijk vroegtijdig naar de kant gehaald, maar daar klaagt hij niet meer over. „Iedere voetballer is tijdens zijn carrière met zichzelf bezig”, aldus Van der Vaart. „Maar bij Oranje tellen onze ego’s niet. Ik heb geaccepteerd dat Wesley Sneijder mijn positie op het middenveld heeft overgenomen. Iedereen gunt elkaar het beste. Dat is vooral een verdienste van de bondscoach.”

Van Marwijk heeft er vanaf zijn eerste werkdag bij de internationals op gehamerd dat verslappen ‘dodelijk’ kan zijn. Van Bommel: „Doordat hij steeds zijn boodschap is blijven herhalen, zijn er automatismen in het elftal geslopen. De spelers corrigeren elkaar nu.” Van der Vaart: „Nederland heeft altijd goede ploegen gehad, maar nooit was het voetballend vermogen zo groot bij Oranje als nu. We gingen in Zuid-Afrika al echt voor goud en dat zullen we op het EK weer doen.” Van Marwijk: „Het maakt niet uit of we in Afrika, Zuid-Amerika of Zweden voetballen. De kracht van dit Oranje is dat we overal en altijd ons eigen spel spelen.”