Een boek van beklemmende overtuigingskracht

Schrijfster Anna Funder schreef enkele jaren geleden het boek Stasiland, een historisch werk waarin ze het leven in de DDR blootlegde. Nu heeft ze een deels non-fictief, deels fictief boek geschreven over Duitse ballingen in Londen in de jaren dertig.

Het blijft een hachelijke onderneming, een roman schrijven die op bestaande feiten en personen is gebaseerd. Zeker als een van die personen een historische beroemdheid is die zijn eigen biografie heeft geschreven en die ook nog flarden van andere levens op diverse plekken documenteert. De schrijver worstelt voorspelbaar met de vraag wat hij/zij daarbij aan fantasie mag toevoegen en ziet zich in de constructie van de roman grandioos beperkt door de onwrikbare historische feiten.

Dat zijn enkele van de moeilijkheden waarmee ook Anna Funder te maken kreeg in haar eerste roman All that I am, een dramatisch verslag van een groep Duitse ballingen, onder wie de schrijver Ernst Toller en Ruth Wesemann, die in de jaren dertig in Engeland de strijd tegen Hitler proberen voort te zetten.

Funder (auteur van het veelgeprezen en -bekroonde Stasiland, over het dagelijks leven in de DDR) begint haar roman met het moment waarop Wesemann, dan een bejaarde en hulpbehoevende Duitse vrouw, een exemplaar van de Amerikaanse editie van Ernst Tollers autobiografie I was a German ontvangt, met een opdracht aan haar en een handgeschreven toevoeging die bij Ruth de herinneringen aan de gebeurtenissen voor de oorlog op gang brengt.

Dit artikel werd gepubliceerd in NRC Handelsblad op Vrijdag 7 oktober 2011, pagina 12 - 13. Het hele artikel is hier te lezen.