'Bij Melkert ging 't mis, bij Cohen zal het beter gaan'

Jacques Monasch staat vanaf vandaag Job Cohen bij, de zwaarbekritiseerde partijleider. Monasch was ook de man achter vorig PvdA-leider Ad Melkert. Die faalde jammerlijk.

DEN HAAG Jacques Monasch kandidaat Tweede Kamerlid voor de PvdA verkiezingen 2010 © Dijkstra b.v.

Het verongelijkte gezicht waar de afkeer van af te lezen was. Het niet aankijken van zijn politieke opponent Pim Fortuyn, die hem sarde en in de rede viel. PvdA-leider Ad Melkert toonde zich geen premier in spe, maar een mokkende schooljongen en de tv-camera’s registreerden het genadeloos, in het debat na de gemeenteraadsverkiezingen in 2002. Bij de daaropvolgende landelijke verkiezingen verloor de PvdA 22 zetels.

Melkerts toenmalige campagneleider en spindoctor Jacques Monasch schreef een boek over de verkiezingservaringen met Melkert. Het is dezelfde Monasch die vandaag, samen met Kamerlid Sharon Dijksma, aan het PvdA-fractiebestuur is toegevoegd in een poging het functioneren van de fractie en voorzitter Job Cohen te verbeteren.

Melkert spetterde destijds niet van de buis tegenover Fortuyn, Cohen heeft nu hetzelfde probleem met Wilders. Waar gaat het fout?

Monasch: „Je moet als politicus begrijpen waarom een Fortuyn of een Wilders zo populair is. Daar zit terechte onvrede achter, daar moet je je niet voor afsluiten. Je moet steeds zeggen: ik snap uw emotie, maar nu gaan we het hebben over de oplossing. Ik heb Melkert destijds vaak genoeg gezegd hoe het moet, maar blijkbaar is het niet helemaal gelukt dat goed over te brengen.”

En bij Cohen gaat dat nu wel lukken?

„Bij Cohen gaat dat veel beter. Hij moet er boven durven staan. Hij is een on-Haagse politicus. Hij is een wijze oppositieleider, geen schreeuwer vanaf de zijkant zoals Wilders of Rutte. Dat gaat zich uitbetalen. Bij de volgende verkiezingen is er de keus: wil je de bestuurlijke eruditie van Cohen of bekvechtende politici?”

Cohen hoeft dus niets te verbeteren?

„Dat zeg ik niet. Hij versterkt niet voor niets het fractiebestuur, hij wil zich breder laten adviseren.”

Door u. Wat moet er anders?

„Daar is nu al wel genoeg over gezegd.”

Noemt u eens iets.

„De regie in Den Haag en Amsterdam [het partijbureau, red.] moet veel beter. Neem zo’n interview met partijvoorzitter Lilianne Ploumen, dat mag niet meer voorkomen. De PvdA is weer alleen met zichzelf bezig. Je moet de bal niet in eigen doel schieten, maar bij de ander.”

Ploumen zei dat Cohen veel zichtbaarder moet zijn en een veel prominentere rol moet spelen. Pittige kritiek. Was het niet een daadkrachtiger signaal geweest om haar weg te sturen?

„Cohen zegt zelf nog vier maanden met haar verder te kunnen.”

En daar bent u het mee eens?

„Dat is zijn keuze.”

In het tv-programma ‘Buitenhof’ zei Cohen zondag dat hij in het huidige politieke klimaat „tegen de stroom in” roeit. Critici zeggen dat politici nooit over hun stijl moeten praten.

„Daar ben ik het mee eens. Laat de mensen dat bij de volgende verkiezingen maar beoordelen. Als Cohen te fatsoenlijk is voor Nederland, dan heeft Nederland een probleem.”

In 2007 was Monasch mede-oprichter van de beweging Rooie Veren, kritische leden die wilden dat zowel de koers als de organisatie van de partij ingrijpend zou veranderen. In een toelichting zei Monasch destijds in deze krant dat de „PvdA in het defensief zit”. En: „Hij [Wouter Bos] moet regie nemen. We willen daadkracht van onze partijleider.”

Nog altijd actueel...

„De kritiek geldt niet alleen de periode-Cohen, het is al veel langer gaande. Het is ook breder dan Cohens houding alleen. Ieder fractielid moet bedenken: als ik morgen minister zou zijn, wat zou ik doen? Je moet klaar zijn om te regeren. De fractie moet er bovenop zitten. Een partij hoort een 24/7-machine te zijn.”

Dat is de PvdA niet?

„De urgentie ontbreekt. Er wordt te veel overlegd, afgestemd en gecoördineerd. Ik word er doodziek van.”

Hoe moet het wél?

„’s Ochtends gelijk een standpunt innemen, aan het einde van de dag kan je evalueren en kijken wat je hebt binnengehaald. Gaat het fout, dan praten we er achteraf over. Dat noem ik geen incidentenpolitiek, dat vertelt waar je als partij voor staat. Wij moeten ons politiek scherper gaan profileren. We zijn geen voorlichters.”

Intussen helpt de PvdA het kabinet aan een meerderheid bij het pensioenakkoord...

„Als we het ergens mee eens zijn, tonen we ons verantwoordelijk. Maar ‘nee’ zeggen is óók politiek. Wij zijn zó doorspekt van verantwoordelijkheidsgevoel dat onze modus is: altijd meedenken. Het kabinet moet met ons meegaan, niet andersom.”

Wanneer ging dat fout dan?

„Haha, daar ga ik niet op in. Maar we zijn niet voor niks op ons best tijdens campagnes. We moeten een hardcore sociaal-democratische partij willen zijn.”

    • Oscar Vermeer