Pim is niet zielig, Cora niet gek en Ton niet eng

Bent u valide of invalide? In de Kunsthal is een tentoonstelling van Pameijer waar bezoekers hun eigen vooroordelen kunnen onderzoeken.

Pim, 10 jaar oud, heeft zuurstofgebrek gehad bij zijn geboorte. Hij kan niet lopen, niet praten, niet horen en heeft een verstandelijke beperking. Zijn moeder Gaby krijgt regelmatig te horen: dat zal wel een zware last voor je zijn. Lachend antwoordt Gaby dan: „Dat valt best mee, hij weegt maar 24 kilo.”

Pim is een van de boegbeelden van het Niemand Minder Festival waarmee de Rotterdamse organisatie Pameijer haar 85-jarig bestaan viert. Zijn gezicht en die van vier andere klanten prijken op billboards in de stad. Pameijer, een organisatie die mensen met een verstandelijke beperking of psychiatrische problemen in de regio Rijnmond en op de Zuid-Hollandse eilanden ondersteunt, viert haar jubileum groots, op prominente locaties: een tentoonstelling in de Kunsthal, een filmweek in Lantaren/Venster en een congres in de Van Nelle Ontwerpfabriek.

„Onze missie is mensen met een beperking te laten meedoen in de samenleving”, zegt Dana Blok, die het jubileum organiseerde. „Daarom hebben we bij de organisatie van ons jubileum bewust gekozen voor samenwerking met gezaghebbende kunstinstellingen in Rotterdam. We willen ons 85-jarig bestaan niet in ons eentje vieren, in een achterafzaaltje, maar samen met de andere Rotterdammers, middenin de stad.”

De Kunsthal stelde twee galerijzalen beschikbaar voor een tentoonstelling, gemaakt door gastcurator museumLAB in samenwerking met Studio Lonne Wennekendonk. Daar hangen niet alleen de portretten van de vijf boegbeelden, gemaakt door Krijn van Noordwijk, maar zijn ook korte video’s te zien, waarin de vijf vertellen over hun dagelijks leven.

Ton (28), die schizofrenie heeft, vertelt over zijn „binnenpretjes die geen binnenpretjes zijn”. Hij heeft er al negen maanden geen last van en steekt zijn energie in het repareren van fietsen. Cora (68), met een lichte verstandelijke beperking, werd vroeger erg boos als mensen haar gek noemden. Nu heeft ze een weerwoord: „Gek? Ja... maar niet op jou!”

Aan de vijf kunnen vragen worden gesteld in een videoboodschap. Het antwoord krijgt de tentoonstellingsbezoeker per e-mail thuisgestuurd.

De video’s gemaakt door Victor Vroegindeweij en Debbie Kleijn laten zien dat Pim niet ‘zielig’ is maar het vrolijkste kind van de wereld. Dat Cora niet gek is maar een mondige dame. Dat Ton niet een angstaanjagende psychopaat is, maar een man die rust zoekt in zijn fietsenmakerij. De vooroordelen die zij tegenkomen in de maatschappij zijn misschien nog wel hun grootste probleem.

Kunstenaar Martijn Engelbregt heeft een effectieve manier bedacht om met die vooroordelen af te rekenen. Hij heeft een doolhof gemaakt waarin de bezoeker op zoek gaat naar zijn eigen vooroordelen en er ten slotte in verdwaalt. Bent u valide of invalide? Wie eenmaal gekozen heeft, komt zichzelf onherroepelijk tegen als ‘rijke stumper’, ‘beperkt geestig’ of ‘volmaakt onzinnig’.

Tentoonstelling ‘Niemand Minder’ t/m 11 dec. in de Kunsthal, Rotterdam. Meer over het jubileumprogramma van Pameijer op www.niemandminder.nl

    • Claudia Kammer