'Merkozy': Kijk hoe eensgezind we zijn

Bondskanselier Merkel en president Sarkozy willen deze maand nog met een plan tegen de eurocrisis komen. Over de inzet van het noodfonds bestaat nog onenigheid.

Hun bijeenkomst was bedoeld om de financiële markten en de verontruste burgers te laten zien hoe eensgezind ze zijn. Mogelijke onenigheid tussen Duitsland en Frankrijk over de aanpak van de euro- en schuldencrisis, met name over het gebruik van het euronoodfonds, werd gisteren weggewuifd door bondskanselier Angela Merkel en president Nicolas Sarkozy.

Hun zondagse overleg in Berlijn leverde als resultaat een „totaalpakket” aan maatregelen op. En wel „voor het einde van deze maand”. Waaruit die maatregelen precies zullen bestaan, is nog onduidelijk. Beide politieke leiders gingen vragen over details uit de weg. Hun doel is om monetaire stabiliteit in de eurozone te bewerkstelligen en oplossingen aan te dragen voor de Griekse schuldencrisis en de uitdijende liquiditeitsproblemen bij de banken.

Een omvangrijk Duits-Frans plan hiervoor moet op een ontmoeting van de twintig economisch belangrijkste landen in de wereld, begin november in het Franse Cannes, worden gepresenteerd. „Deze G20-top onder Franse leiding moet een succes worden voor de wereldeconomie”, zei Merkel.

De leiders van de twee grootste EU-lidstaten probeerden gisteren te laten zien dat ze de moeilijkheden daadkrachtig én gemeenschappelijk te lijf gaan. Sarkozy onderstreepte dat hij en Merkel het „volledig met elkaar eens” zijn over de versterking van het eigenkapitaal van Europese banken. Die kwestie is de afgelopen dagen steeds belangrijker geworden, nu langzaamaan duidelijk wordt dat Griekenland mogelijk niet aan zijn betalingsverplichtingen kan voldoen. Banken kunnen daardoor in problemen raken.

Op het moment dat Merkel en Sarkozy hun overleg voerden, werd over het lot van het Frans-Belgische Dexia-concern beslist, dat veel geld in Griekenland heeft uitstaan. De zwaar aangeslagen bank zal worden opgesplitst en genationaliseerd.

Over de wijze waarop Europese banken geherkapitaliseerd kunnen worden verschillen Merkel en Sarkozy wel degelijk van mening. Frankrijk wil daarvoor het euronoodfonds gebruiken. Duitsland wijst dat af, omdat deze miljardenpot daarvoor niet is bedoeld. Het is gisteren onduidelijk gebleven hoe het stabiliteitsfonds voor de problemen bij de banken kan worden ingezet. „Merkel en Sarkozy laten daarmee een principiële kwestie in het ongewisse. Dat is niet goed”, zegt een diplomaat.

Frankrijk zou voor de banken uit het euronoodfonds willen putten omdat Franse staatshulp wel eens tot afwaardering van ’s lands kredietwaardigheid kan leiden. Duitsland daarentegen vindt dat de banken eerst moeten proberen zichzelf te helpen en pas een beroep op de nationale staten kunnen doen als die ‘zelfhulp’ faalt. „Alleen daar waar dat onmogelijk is, en waar de stabiliteit van de eurozone als geheel in gevaar komt, kan een beroep worden gedaan op de toekomstige middelen van het euronoodfonds”, luidt het officiële commentaar van Merkels woordvoerder.

Het wordt de verontruste Duitse belastingsbetalers intussen steeds duidelijker dat zij niet Griekenland ‘redden’, maar banken die aan Griekenland geld hebben geleend. Waaronder ook veel Duitse. Uit een opiniepeiling van afgelopen weekeinde blijkt dat een groot deel van de Duitsers uitgaat van een Grieks bankroet en dat schuldsanering onvermijdelijk zal zijn. Ook de financiële sector zal daarbij een flinke veer moeten laten. Maar dat is, aldus de Duitse econoom Hans-Werner Sinn, „altijd nog goedkoper dan opgelegde solidariteit met Griekenland”.

De voormalige chef-econoom van de Europese Centrale Bank, de Duitser Otmar Issing, zei gisteren in de zondagseditie van de Frankfurter Allgemeine dat Griekenland na een schuldsanering uit de euro zal stappen. „Er is waarschijnlijk geen andere mogelijkheid. Al het andere is een vrijbrief voor de overige schuldenstaten.” De Duitse minister van Financiën, Wolfgang Schäuble, ziet dat anders. „Alles hangt af van de voorwaarden waaronder we de private schuldeisers [de banken, red.] bij een schuldreductie kunnen betrekken”, aldus Schäuble in een twistgesprek met Issing.

Over één ding zijn beiden het eens: de crisis spitst zich in rap tempo toe.