Britten liggen wakker van Greenwich Mean Time

Het is precies twaalf uur GMT. Greenwich Mean Time. De standaardtijd voor alle internationale communicatie. Charles Fuller en zijn echtgenote Carol schuiven hun linkermouwen omhoog om het nog even te bevestigen. De horloges staan gelijk. De zestigers hebben ze net opgewonden, bij de klok voor het hek van de Royal Observatory in Greenwich, in het zuiden van Londen.

Ze zijn de enigen met een horloge. De Duitse scholieren die rondspringen over de loodlijn die de nulmeridiaan symboliseert, grijpen naar hun mobieltjes, een Japanner laat zijn iPhone zien, een Italiaan zegt dat er overal genoeg openbare klokken zijn. Tijden veranderen, nietwaar?

Nou nee dus. Het plan van de Internationale Telecommunicatie Unie in Genève om GMT af te schaffen ten faveure van het nieuwere en preciezere Co-ordinated Universal Time (UTC) raakt de Britten in hun ziel. Aangevoerd door tabloid The Daily Mail schreeuwen ze moord en brand.

UTC bestaat al sinds 1972 en wordt gemeten door 260 atoomklokken die op 49 plekken in de wereld staan en hun gegevens naar het Bureau International des Poids et Mésures in Parijs sturen. Wetenschappers, vrijwel al het dataverkeer, en ook gps-systemen maken er gebruik van.

GMT is gebaseerd op de draaiing van de aarde en de zonnestand ten opzichte van de nulmeridiaan. Daarvan werd in 1884 bepaald dat die in Greenwich ligt. Aan de ene kant van de lijn sta je met je voeten in het oosten, aan de andere in het westen.

UTC meet ook minieme variaties in de draaiing van de aarde. En omdat die omwentelingssnelheid niet altijd hetzelfde is, loopt de zonnetijd (GMT) steeds verder achter op de atoomtijd (UTC). Af en toe moeten er daarom schrikkelseconden worden toegevoegd en dat blijkt voor datanetwerken telkens een risicovolle operatie te zijn.

The Daily Mail is onverbiddelijk en spreekt van „wraak van de Fransen”. Parijs probeerde in de 19de eeuw ook de nulmeridiaan te krijgen, verloor van Greenwich en weigerde zich 27 jaar aan de standaard te conformeren.

In Greenwicht vindt gids Eddie Yeardon de hele discussie maar onzin. Het gaat om de meest precieze tijd. En over dat Fransen die nu zouden bepalen: „We zeggen toch ook niet dat de VN Amerikaans zijn omdat het hoofdkwartier toevallig in New York staat?” Een Fransman zegt pragmatisch: „Wakker worden wordt er echt niet makkelijker door.”

Titia Ketelaar

Titita Ketelaar is correspondent voor nrc.next en NRC Handelsblad in Groot-Brittannië