Er zit muziek in ‘Klaagliedjes’

Schrijfster Judith Herzberg geeft met Klaagliedjes een moderne bewerking van het Bijbelboek klaagliederen. Dat boek werd oorspronkelijk geschreven in reactie op een gebeurtenis dat in 586 v. Chr. in Jeruzalem plaatsvond.

In 1971 publiceerde Judith Herzberg 27 liefdesliedjes. Deze inmiddels herhaaldelijk herdrukte bundel omvat lichtvoetige bewerkingen van verzen uit het Bijbelse Hooglied. Herzberg schreef de gedichten in opdracht van een kinderprogramma van het IKON, maar ook als volwassen poëzie laten de liefdesliedjes zich nog steeds goed lezen. Met behoud van de lyrische toon van het bijbelse voorbeeld presenteert de bundel een volstrekt eigentijdse interpretatie van verliefdheid. Zo eigentijds, dat de teksten op popmuziek konden worden gezet door The Slumberband.

Op verzoek van componist Boudewijn Tarenskeen schreef Judith Herzberg nu ook een bewerking van de Klaagliederen. Dat was een waagstuk, want het onderwerp van dit Bijbelboek staat ver van alle huidige tradities. Het behelst de rouw om de verwoesting van Jeruzalem in 586 v. Chr. Op de herdenkingsdag van de ondergang van de tempel worden de verzen nog jaarlijks in alle synagoges voorgedragen. Traditiegetrouw is het auteurschap toegeschreven aan de profeet Jeremia, maar hedendaagse theologen vermoeden dat de tekst een gezamenlijk product van verschillende dichters is.

Hoe maak je een moderne leesbare bewerking van zo’n jeremiade? De eerste stap lijkt vanzelfsprekend: Klaagliederen werd bij Herzberg Klaagliedjes. Maar bij nader inzien lijkt die verkleining toch eerder een gebaar van bescheiden ironie dan dat het de zwaarte verlicht. Lichtvoetig zijn ze zeker niet, deze klaagliedjes. Wel staan ze dichter bij huidige lezers dan de bijbelse weeklacht.

Dit artikel werd gepubliceerd in NRC Handelsblad op Vrijdag 7 oktober 2011, pagina 10 - 11. Het hele artikel kunt u hier lezen.