Tekeningen maken op de muur

Misschien heb je wel eens op de muur getekend. Kinderen deden dat 13.000 jaar geleden ook al. Hun vingers gleden over de wanden van grotten. En ze waren pas 5 jaar!

Toen Dr. Zeepaard nog een zeepaardje was, heeft hij wel eens op de muur getekend. Hij kreeg enorm op zijn kop. Als jij nu op de muur tekent, kun je tegen je ouders zeggen: “Dat deden de kinderen in de prehistorie ook. En dat noemen we nu kunst.” Want in Franse grotten zijn heel oude rotstekeningen van kinderen ontdekt.

De grotten van Rouffignac, in het zuiden van Frankrijk, zijn heel beroemd. Op de wanden staan prachtige tekeningen van paarden, geiten, herten, rendieren, bizons, neushoorn, runderen en mammoeten – zoveel mammoeten, dat ook wel wordt gesproken van de Grotten van de honderd mammoeten. De tekeningen zijn zeker 13.000 jaar geleden gemaakt door mensen die nog van de jacht leefden.

Onderzoekers hebben de laatste vijftig jaar vooral de kleurige dierentekeningen bestudeerd. Maar in de grotten zijn ook tekeningen, die mensen hebben gemaakt door met hun vingers groeven te trekken in de zachte laag klei op de rotswanden. De Britse archeologe Jessica Cooney, die er als kind van droomde opgravingen te doen, is vijf jaar geleden begonnen met het bestuderen van die vingergroeven.

De groeven waren zo smal dat ze alleen door kinderen gemaakt konden zijn. Jessica vergeleek de maat van de vingertjes met de gegevens in een databank, waarin de vingermaten van duizenden mensen zijn opgeslagen. Zo kwamen ze erachter dat veel kinderen ongeveer 5 jaar oud waren, toen ze de muur bekrasten. Eén kind was waarschijnlijk nog maar 2 jaar oud.

Veel tekeningen zijn waarschijnlijk gemaakt door meisjes. “Bij een duidelijke vingerafdruk kun je dat zien”, zegt Jessica. “Want bij jongens is de ringvinger vaak langer dan de wijsvinger en zeker in de prehistorie was dat zo. Bij meisjes is dat vaak andersom – of zijn deze vingers even lang.”

Jessica weet niet waarom de kinderen tekenden: “Misschien was het een ritueel. Misschien verveelden zij zich gewoon op een regenachtige dag”, zegt Jessica. Zeker is dat de kinderen samenwerkten met volwassenen. De kindertekening zitten soms zo hoog dat de kinderen opgetild moeten zijn.

Die samenwerking is belangrijk, vindt Jessica. De rotstekeningen laten namelijk zien dat deze vroege mensen al nadachten over de wereld om hen heen. “De kunst hielp zo mensen menselijk te worden”, zegt Jessica. “Kinderen hebben daarbij dus een belangrijke rol gespeeld. Bovendien zijn mensen de enige soort op aarde die kinderen zo lang groot brengt.”

Dat vindt Dr. Zeepaard heel mooi gezegd. Maar teken jij toch maar liever op een stuk papier.

    • Karel Berkhout