ProRail gaf werkelijk miljarden uit

Verontwaardiging alom in de Tweede Kamer over de onvolledig bestede budgetten van ProRail. ‘De top er uit’, ‘de geldkraan dicht’, ‘harde garanties van de minister’, ‘te gek voor woorden’. Dat ging allemaal over de 1,1 miljard die over de periode 2005-2010 minder is uitgegeven dan begroot. Evenwel: ProRail gaf in diezelfde periode meer dan 8 miljard uit. 1,1 miljard betekent jaarlijks zo’n 10-15 procent uitstel of vertraging van projecten. Dat is heus niet zo spectaculair incapabel. Te meer niet als je in vijf jaar de helft méér moet doen. ProRail gaf in 2010 46 procent (1,7 miljard) meer uit dan in 2005 (1,1 miljard).

Hoe komt het dat ProRail zo veel meer werk verricht aan het spoor? Dat komt door het jojobeleid van diezelfde politiek. Eind jaren negentig moest en zou de NS verzelfstandigd worden. Als gevolg gingen de winsten van de NS jaarlijks omhoog. Echter, dat gebeurde mede door knijpen in de kosten van onderhoud. Op de desastreuze gevolgen voor de kwaliteit van de geleverde diensten kun je dan wachten.

Vanaf 2005 is het beleid ingrijpend gewijzigd en moet er veel meer geïnvesteerd worden. Eerst in achterstallig onderhoud. Dan meer rails, treinen, veiligheid. Wederom een begrijpelijke politieke keuze. Echter, het duurt even voordat zo’n complexe technische organisatie als de spoorwegen de helft sneller gaat. Als het ineens veel drukker wordt bij de bakker, zonder dat er meteen bedienend personeel bijkomt, dan moet je ook met z’n allen langer wachten. Geduld, u komt heus allemaal aan de beurt.

Henk Akkermans

Bijzonder hoogleraar Universiteit van Tilburg en wetenschappelijk directeur Dutch Institute for World Class Maintenance

Willem van Oppen

Voormalig Chief Procurement Officer DSM en KPN, zelfstandig gevestigd adviseur