Laat de Afrikanen Afrika controleren

Marcia Luyten ziet dat de regering en ngo’s proberen het vertrouwen in ontwikkelingssamenwerking terug te winnen door transparanter te zijn (Opinie & Debat, 1 oktober). Ik geloof niet dat de scepsis hierdoor zal afnemen. Het probleem zit ’m in de inhoud. Nederlanders zien gebrek aan goed bestuur als belangrijkste oorzaak van armoede. Dat bestuur verbeter je inderdaad niet door fondsen te werven voor weeshuizen in Congo. Voor ons zijn termen als transparantie en open data dan ook geen modegrillen maar essentiële processen om overheden verantwoordelijk te houden voor de uitgaven die zij doen en de keuzes die zij maken. Hier maar vooral dáár, in Afrika.

De wijze waarop Afrikaanse leiders verantwoording afleggen aan hun bevolking en donoren is belabberd. Wie kan zo controleren of de leraar daadwerkelijk voor de klas staat, of de toegang tot schoon drinkwater is verbeterd. Degenen die belang hebben bij betere publieke dienstverlening zijn de aangewezen personen om hun overheid ter verantwoording te roepen: Afrikanen zelf. Daarom werken wij samen met organisaties die ‘open data’ vertalen naar praktische, begrijpelijke en betrouwbare informatie voor de Afrikanen. Hoe kan het dat er op school geen docent is als de overheid er officieel dit bedrag aan besteedt? Krijgen de leraren hun salaris wel? We zien projecten zoals het verbeterjebuurt of het Britse whatdotheyknow opkomen in Nairobi, Kenia. Door sms kunnen Afrikaanse organisaties en journalisten kritische vragen direct aan ouders en leraren doorsturen, en de overheid met de resultaten confronteren. Dat leidt tot beter bestuur.

Open data, tot slot, dienen neutraal en inzichtelijk te zijn zodat anderen de informatie kunnen lezen en vergelijken in plaats dat instanties laten zien hoe goed ze zijn. Dat de Nederlandse overheid zo werkt of zou moeten werken vinden wij niet meer dan logisch. Afrikaanse overheden hiertoe bewegen noemen wij – zonder ironie – structurele armoedebestrijding.

Manuela Monteiro

Algemeen directeur ontwikkelingsorganisatie Hivos

    • Manuela Monteiro
    • Algemeen Directeur Ontwikkelingsorganisatie Hivos