Digitale drama (8)

In het artikel over digitalisering wordt een exempel van dolgedraaide wetenschappelijke idiotie en wereldvreemdheid opgevoerd: een neerlandicus die er 15 jaar over had gedaan om te ontdekken dat het adjectief ‘romantisch’ in 1810 in Nederland dezelfde betekenis had gekregen als in de nabuurlanden, terwijl DBNL-baas Van Stipriaan na een avondje zoeken deze klus had geklaard.

Welnu, de man die dankzij uw formuleringen in het digitale tijdperk te boek staat als een enigszins meelijwekkende figuur, zo niet lachwekkende figuur, was ik.

U wilt me dan ook wel toestaan enige retouches aan te brengen op dat beeld. In de eerste plaats is het vijftiental jaren, dat ik nodig zou hebben gehad, zwaar overdreven. Ik begon in 1965 na te denken over een onderwerp voor een dissertatie, die ik in 1973 voltooide. Acht jaar doen over een proefschrift is natuurlijk vrij lang, maar in een tijd dat er nog geen promotieklasjes waren en ik geacht werd colleges te geven over de achttiende-eeuwse Duitse, Franse en Engelse letterkunde, waarover ik als eenvoudig neerlandicus aanvankelijk vrijwel niets wist, is dat toch nog betrekkelijk kort. Bovendien werd het onderzoek in een breder kader uitgevoerd en betrof het ook verwante termen. Het onderzoek in Nederland werd vooraf gegaan door een uitvoerige beschrijving van de betekenisontwikkeling in de omringende landen. Kortom, wat Van Stipriaan in een avondje kon oplossen, vormde een fractie van het totale onderzoek waar ik mij aan waagde. Dat had u kunnen ontdekken als u via DBNL mijn proefschrift had gedownload.

Willem van den Berg,

emeritus hoogleraar aan de Universiteit van Amsterdam, Rhenen

Naschrift redactie. Het verhaal over hoe een jarenlange zoektocht in een avond kan worden nagedaan met een database, is allerminst bedoeld om een zeer gerespecteerde wetenschapper als een ‘lachwekkende figuur’ neer te zetten. Het diende als voorbeeld van de mogelijkheden van digitalisering. De discussie over digitalisering is gesloten.