Vertrekken en verdwijnen

Bij Meulenhoff vertrekt een directeur, in Denemarken kijkt men of H.C. Andersen kan zwemmen en zelfs J.K. Rowling kan niet toveren.

Directeur Sander Knol is dinsdag per direct opgestapt bij uitgeverij Meulenhoff/Boekerij. Knol was sinds 2006 algemeen directeur. Eerder werkte hij bij De Bijenkorf en ECI.

De reden van zijn vertrek is de klassieke frase ‘verschil van inzicht over het te voeren beleid’. Onder bewind van Knol werd die frase twee jaar geleden nog gebruikt bij het vertrek van uitgever Peter Claessens. Opvallend is dat de vijf in juli aangekondigde ontslagen bij de uitgeverij zijn ingetrokken. Woordvoerder Marc van Biezen legt uit: „De ontslagen bleken niet nodig. We verminderen het aantal titels substantieel maar we verwachten daarmee, door vermeerderde redactionele en commerciële aandacht per titel, dezelfde omzet te kunnen halen.” Maar op de vraag of dít dan ook dat verschil van inzicht is, wil Van Biezen geen antwoord geven. Knol wordt voorlopig opgevolgd door Yvonne van Oort, lid van de raad van bestuur van Lannoo Groep, waarvan Meulenhoff/Boekerij deel uitmaakt. Van Oort was eerder directeur van uitgeverij Unieboek en – net als Knol – van de boekenclub ECI.

Uitgeverij J.M. Meulenhoff, in de jaren tachtig en negentig een van de belangrijkste literaire uitgevershuizen met een patent op Nobelprijswinnaars (Márquez, Grass, Szymborska) en in het Nederlandse fonds auteurs als Adriaan van Dis, Nelleke Noordervliet en Marcel Möring, wordt geteisterd door een groot personeelsverloop sinds redacteur Tilly Hermans er in 2001 vertrok. Uit onvrede met het beleid van het moederbedrijf, toen nog PCM, nam Hermans twintig Meulenhoff-auteurs mee en begon bij concurrent VBK uitgeverij Augustus. Haar opvolgster, Annette Portegies, vertrok in 2004. Nog meer auteurs, onder wie Jan Siebelink en H.C. Ten Berge verlieten Meulenhoff. Belangrijke buitenlandse auteurs zoals Philip Roth en Amos Oz brachten hun werk elders onder.

De Deense kunstenaars Jens Galschiot gaat ondertussen over tot een radicalere verdwijntruc. Hij wil zijn standbeeld van Hans Christian Andersen, dat sinds vijf jaar in het centrum van Odense staat, laten afzinken in de haven van die stad. Het was de bedoeling dat het beeld onderdeel zou worden van een groter kunstwerk, ‘de verhalenvertellersfontein’ – vandaar de opgerolde broekspijpen –, maar daar heeft het gemeentebestuur geen geld meer voor. De teleurgestelde kunstenaar stelt nu voor het beeld te water te laten en jaarlijks op 2 april, de verjaardag van Andersen, weer even naar boven te halen. ‘Andersen hield van baden en zo ziet hij misschien nog Kleine Zeemeerminnen,’ aldus de kunstenaar.

Voorlopig onzichtbaar ook zijn de e-bookversies van de Harry Potter-serie. De Pottermore webshop die de boeken zou lanceren heeft uitstel tot 2012 aangekondigd. Eerder liet schrijfster J.K. Rowling weten dat de e-books uitsluitend via haar eigen site te koop zouden zijn. Rowling wil eerst nog meer mensen naar Pottermore lokken. Nieuwe lezers erbij toveren– dat kan zelfs zíj kennelijk niet meer.