Verder rommelen met cannabis

Naar alle waarschijnlijkheid zal het kabinet vandaag sterke cannabis als harddrug kwalificeren en daarmee verbieden. Het gaat om planten met een concentratie tetrahydrocannabinol (THC) van meer dan 15 procent. Driekwart van alle verhandelde wiet in Nederland zou daarmee verboden waar worden. De cannabisdealers staan nu op hun achterste benen. Onder verslavings- en gezondheidszorgexperts is een fel debat ontstaan over de vraag of de risico’s op verslaving en psychoses bij sterkere wietsoorten inderdaad onaanvaardbaar hoog zijn.

Wat daar ook van zij, de maatregel past in een beleid dat op twee benen vrolijk verder hinkt. Consumptie van cannabis is toegestaan, maar de productie ervan niet. Die productie is in handen geraakt van de georganiseerde criminaliteit die zich dankzij de legale consumptie diep in Nederland heeft kunnen wortelen. De verwachting uit de jaren zeventig dat andere Europese landen de consumptie ook zouden vrijgeven, waardoor de productie gezamenlijk kon worden gereguleerd, is niet uitgekomen. Nederland is nu een eenzaam exportland geworden, van zowel het product en de kennis als de bijbehorende criminaliteit.

Het kabinet probeert nu de keuzes van destijds stapje voor stapje ongedaan te maken, met steeds nieuwe obstructies die de cannabis moeten terugdringen. De distributie werd al zoveel mogelijk gehinderd: door streng toezicht, door de vestiging van coffeeshops bij scholen te beperken en door buitenlandse aanloop in de grensstreek te ontmoedigen.

De nieuwe regel voor een maximale THC-concentratie is de eerste die ingrijpt op het product zelf. Die maatregel zal moeilijk te handhaven zijn en nog moeilijker uit te voeren. Hoe zou de detailhandel cannabis in de toegelaten sterkte kunnen verwerven, zolang de teelt verboden is? Hoeveel tijd en geld zal de overheid moeten steken in exacte THC-bepalingen bij opsporing en vervolging? Steeds verfijndere regels zijn niet noodzakelijk beter of rechtvaardiger. Vaak duiden ze wel op het vermijden van de echte keuze, die altijd politiek is. Is cannabis nu wel of niet welkom als regulier roesmiddel? Weegt het belang van de gezondheidszorg op tegen de voor- en nadelen van een totaal verbod? Of is dit een eerste stap op weg naar de legalisering van alleen zwakkere cannabis?

Een bezwaar van deze regel is dat een beperking van de concentratie van de werkzame stof per plant kan worden omzeild door meer wiet te gebruiken. In die zin is de THC-norm een symbolische maatregel, vergelijkbaar met een voorschrift dat de lengte van joints aan banden legt.

Het ware beter om de consumptie van cannabis aan een hogere leeftijdsgrens te binden. Frequente gebruikers onder de 25 kunnen schade oplopen – hun hersens zijn nog niet volgroeid. Zo’n grens biedt een duidelijk signaal: cannabis heeft risico’s en maakt meer kapot dan je lief is.