Dag Power Plant

Het kabinet wil alle sterke cannabis in Nederland verbieden.

Wordt het besluit op juiste gronden genomen? En is het wel uitvoerbaar? Vijf vragen.

Drugs in een zakje. Foto Joost Hoving/Hollandse Hoogte  Joost Hoving/Hollandse Hoogte

Het kabinet besluit vandaag om cannabis met een THC-percentage boven de 15 procent tot harddrugs en dus verboden te verklaren. Het gaat om bijna 80 procent van de nederwiet en hasj in Nederland. De coffeeshops reageren woedend, maar ook de organisaties voor verslavingszorg zijn kritisch. Wordt het besluit op juiste gronden genomen en is het wel uitvoerbaar?

1Wat is het probleem?

Het plan van minister Schippers (Volksgezondheid, VVD) om sterke cannabis te verbieden, is gebaseerd op het rapport Drugs in lijsten dat de commissie-Garritsen in juni uitbracht. Daarin staat dat te hoge concentraties THC in softdrugs gevaarlijk zijn. De commissie noemt de risico’s op verslaving en psychoses „onaanvaardbaar hoog”.

Volgens coffeeshops en organisaties voor verslavingszorg is echter nog helemaal niet bewezen of een THC-gehalte van meer dan 15 procent wel zo schadelijk is. De GGZ vindt „nader wetenschappelijk onderzoek nodig” en verslavingszorgorganisatie Novadic Kentron noemt het rapport van de commissie-Garritsen „onduidelijk”.

Daarnaast zeggen coffeeshops dat het onmogelijk is het THC-gehalte van alle drugs te controleren. Daarvoor zou eerst ‘de achterdeur’ – de illegale leveranties aan shops – legaal en gereguleerd moeten worden. Maandag verklaarde Anneke Poortman van het Nederlands Forensisch Instituut tijdens een rondetafelgesprek over het drugsbeleid in de Tweede Kamer dat het THC-percentage in drugs „alleen in een laboratorium” kan worden bepaald. Marc Josemans, bestuurslid van het Landelijk Overleg Coffeeshopbonden: „We kunnen moeilijk een laboratorium aan onze shops vastplakken. Wij willen best reguleren en aan kwaliteitscontroles doen, maar dan moeten we daarvoor wel de kans krijgen.”

2Wat is THC?

THC staat voor tetrahydrocannabinol en wordt gezien als het belangrijkste psychoactieve stof in cannabis. Hoe meer THC, hoe meer stoned je wordt. Een lager percentage THC zorgt voor minder verslavingsgevoeligheid bij de gebruiker en een kleinere kans op psychoses, zo lijkt de simpele conclusie in het rapport. Echter: een cannabisplant bevat nog zo’n vierhonderd andere stoffen. Naast THC is een belangrijke daarvan cannabidiol (CBD). Dat zou de ongewenste effecten van THC tegengaan. In de Nationale Drugs Monitor schrijft het Trimbos Instituut voor verslavingszorg dat juist het CBD-gehalte „sommige ongewenste effecten” van THC kan tegengaan, zoals acute psychotische symptomen, angst en verslechtering van het geheugen. Juist het effect van deze stof is nog te weinig getest om te komen tot een gedegen wetsvoorstel, stellen coffeeshops en verslavingsorganisaties.

3Om welke drugs gaat het?

Het Trimbos instituut onderscheidt nederwiet, geïmporteerde wiet, nederhasj, geïmporteerde hasj en de zogenoemde ‘sterkste wiet’ die coffeeshops aanbieden. Deze zijn in de shop weer te koop in vele varianten, zoals de populaire nederwietvarianten White Widow, Haze en Power Plant. In een Trimbos-onderzoek naar THC-gehaltes staat dat hasj van oudsher meer THC bevat dan wiet. Dat komt doordat hasj een concentratieproduct is van wiet. Nederlandse hasj en wiet bevatten weer gemiddeld meer THC dan geïmporteerde hasj en wiet.

Geïmporteerde hasj bevat gemiddeld 14 procent THC, Nederlandse bijna 30 procent. Geïmporteerde wiet bevat ruim 6 procent THC, Nederlandse wiet gemiddeld 16 procent.

Het THC gehalte in met name nederwiet, ‘sterkste wiet’ en nederhasj steeg vanaf 2000 aanzienlijk. Dat had te maken met extra vraag naar zware softdrugs. Sinds 2005 is een lichte daling ingezet en inmiddels lijken de THC-waardes in de nederwiet en ‘sterkste wiet’ stabiel rond de 17 procent en die in de nederhasj rond de 30 procent. Volgens drugsexpert Charles Dorpmans van antiverslavingsorganisatie Novadic Kentron zal in totaal bijna 80 procent van alle wiet en hasj verboden worden als het THC-gehalte niet boven de 15 procent mag uitkomen.

4Wat zijn de consequenties?

In het uiterste geval zullen vele shops hun deuren moeten sluiten, omdat ze klanten mislopen. Verschillende verslavingszorgorganisaties zeggen bang te zijn dat de handel zich zal verplaatsen naar de straat.

Het is nog onbekend hoe de regering de maatregel wil toepassen. Drugsexpert Charles Dorpmans ziet de problemen al aankomen: „Moeten shops zelf gaan controleren? Moet elke shop een laboratorium krijgen? Moet de politie dat gaan doen aan de achterdeur, in plaats van illegale handelaars op te sporen?”

5Wat doet dit kabinet nog meer aan drugswetgeving?

Het huidige kabinet van VVD en CDA, met gedoogsteun van de PVV, timmert behoorlijk aan de weg wat betreft het drugsbeleid. In het regeerakkoord is opgenomen dat coffeeshops besloten clubs moeten worden, die alleen Nederlanders mogen betreden met een wietpas. Bovendien komt er een afstand van ten minste 350 meter tussen scholen en coffeeshops. Het besluit van vandaag past in de serie maatregelen om het drugsbeleid aan te scherpen.