‘Zolang de Führer leeft geen capitulatie’

Britse historicus Ian Kershaw is één van de belangrijkste hedendaagse Hitlerbiografen. Zijn nieuwste boek begint op 20 juli 1944, als Duits legerofficier Von Stauffenberg tevergeefs een bom laat afgaan in Hitlers hoofdkwartier. Wat is er sindsdien met de Duitse steun voor Hitler gebeurd?

Theologiestudent Robert Limpert is 19 jaar oud als hij aan de poort van het raadhuis van Ansbach wordt opgehangen. Het is 18 april 1945 en de voorhoede van het Amerikaanse leger bevindt zich op luttele kilometers van de Beierse stad. Limpert probeerde de val van Ansbach te bespoedigen door een telefoonkabel door te knippen. Daarbij is hij gesnapt.

Een Duitse commandant stelt haastig een rechtbank samen. Na een proces van enkele minuten wordt Limpert ter dood veroordeeld. De eerste keer dat zijn hoofd in de strop wordt gestoken, weet hij zich te bevrijden en rent weg. Politieagenten halen hem in en slepen Limpert aan zijn haren terug. Hij schreeuwt om hulp, maar niemand geeft een krimp. Sommige omstanders schoppen en slaan hem.

Nadat een tweede executiepoging is mislukt omdat het touw breekt, kwijten Limperts beulen zich de derde maal wel van hun taak. Het levenloze lichaam van de theologiestudent wordt vier uur later losgesneden door de Amerikanen, die de stad hebben ingenomen zonder een schot te lossen. De fanatieke nazi’s die kort ervoor nog een landgenoot hebben vermoord, zijn verdwenen.

De Engelse historicus Ian Kershaw – auteur van de tweedelige biografie van Adolf Hitler die geldt als hét standaardwerk over de dictator – stuitte op het verhaal van Limpert toen hij de St. Ludwig-kerk in Ansbach bezocht. Daar hangt een gedenkplaat voor de jonge verzetsstrijder. Kershaw: „Limperts verhaal deed me beseffen dat ik nog unfinished business had met nazi-Duitsland. Ik heb in mijn biografie van Hitler uitgelegd waarom hij tot het einde doorvocht. Maar daarmee was nog niet verklaard waarom de rest van de Duitsers de strijd ook volhield, terwijl die vanaf medio 1944 zo duidelijk verloren was. Waarom deden ze dat? En waarom werd de heerschappij van Hitler tot op het laatste moment door zo veel mensen geaccepteerd?”

Dit artikel werd gepubliceerd in NRC Handelsblad op Vrijdag 30 september 2011, pagina 8 - 9. Het hele artikel is hier te lezen.

    • een onzer redacteuren