Waarom voeren ze vandaag actie?

Het kabinet wil de huisartsen meer taken geven, want zij houden de zorg betaalbaar. Maar tegelijk krijgen de huisartsen minder geld. Hoe zit dat?

Amsterdam 6-11-2011 LANDELIJKE MANIFESTATIE HUISARTSENZORG IN DE RAI Foto NRC Maurice Boyer

1Wat staat er op het spel?De minister wil komend jaar 132 miljoen euro bezuinigen op de huisartsenzorg. Dat is bijna 6 procent van het budget (2,2 miljard euro). Gedeeld door het aantal huisartspraktijken houdt elke praktijk straks 20.000 euro minder over: het salaris van één deeltijdverpleegkundige die de praktijk nu ondersteunt.

De minister vindt dat de huisartsen niet moeten klagen. Die 132 miljoen euro bezuinigingen is vrijwel gelijk aan het bedrag dat huisartsen vorig jaar méér kregen. En dat bleek nóg niet genoeg, want huisartsen hebben het budget dit jaar met 35 miljoen overschreden. Dat kan dus best wat zuiniger.

Onzin, zeggen de huisartsen. Dat extra geld was nodig om een belangrijke hervorming die het kabinet wil op poten te zetten: de ketenzorg. In dat plan moeten huisartsen de behandeling van chronisch zieken – diabetes- en longpatiënten – overnemen van de ziekenhuizen zodat die hun poliklinieken kunnen sluiten. Dat scheelt ‘dure’ ziekenhuizen veel geld, maar levert ‘goedkope’ huisartsen extra werk. Dáárvoor hadden huisartsen nu juist die extra deeltijdverpleegkundige aangenomen.

2Wat zijn de gevolgen?Huisartsen krijgen minder geld, maar hebben wel meer zorgtaken overgenomen van de ziekenhuispoli’s. Zo zijn ze nu verantwoordelijk voor zeven van de tien diabetespatiënten in Nederland. Toch willen huisartsen de boel niet per se terugdraaien. Circa 80 procent van alle huisartsen heeft geïnvesteerd in zijn praktijk en in extra personeel om die zorg op te vangen.

Ziekenhuizen staan niet te springen om deze patiënten terug te nemen: de ziekenhuiskosten zijn niet gedaald, hoewel ze de zorgtaak voor chronisch zieken kwijt zijn. Ziekenhuizen zijn steeds meer geld kwijt aan technologie om mensen langer in leven te houden. Bovendien ontslaan ze niet graag personeel. Ze komen liever met nieuw aanbod, zoals een snurk- of wrattenpoli.

Voor de huisarts betekent de bezuiniging dat hij zijn verpleegkundige misschien moet ontslaan of zelf minder gaat verdienen.

3Wat doet een huisarts?De Nederlandse huisarts is een ‘poortwachter’. Hij is verantwoordelijk voor de zogeheten eerstelijnszorg en vangt zo veel mogelijk patiënten op. Zijn basishouding tegenover de patiënt is terughoudend: ‘gezond, tenzij’. Zo wordt hij opgeleid. Het levert het gezondheidsstelsel voordeel op: met 4 procent van de totale zorgkosten handelt de huisarts 96 procent van de zorgvragen af.

De dure specialist zou een andere houding hebben: ‘u bent ziek, anders zat u hier niet’. In andere landen gaan patiënten veel sneller naar de specialist dan de huisarts. Hoewel dat hier ook langzaam verandert.

De positie van de huisarts in de zorg – hij kent zijn patiënten en zij vertrouwen hem – levert de huisarts een machtspositie op. De huisarts houdt de gezondheidszorg betaalbaar. In een kwade bui 1 procent meer patiënten doorverwijzen naar de specialist kost de overheid en premiebetaler tientallen miljoenen.

4Wat verdient een huisarts?Huisartsen met een eigen praktijk verdienen volgens de norm jaarlijks 104.000 euro bruto. Het bedrag is gebaseerd op de zorg voor 2.350 patiënten tijdens kantooruren. De huisarts hoeft niet meer dag en nacht bereikbaar te zijn, sinds de invoering van de huisartsenpost in de jaren negentig. Van de jaaromzet – enkele tonnen – gaat zeker de helft op aan praktijkkosten (hypotheek, verwarming, auto), personeel en materiaal.

Ook is er een verplicht pensioenfonds (22.000 euro), een arbeidsongeschiktheidsverzekering (15.000 euro) en verplicht lidmaatschap van verenigingen (3.000 euro). Huisartsen in loondienst verdienen fulltime tussen de 61.000 en 79.000 euro bruto per jaar. De meesten werken echter in deeltijd (en is vrouw).

Specialisten in een ziekenhuis verdienen bij een 50-urige werkweek 350.000 euro bruto oplopend tot zeven ton. Specialisten in universitaire ziekenhuizen hebben een cao en verdienen maximaal 117.000 euro (exclusief toeslagen en overwerk).

5Wat zegt het regeerakkoord over huisartsen?

„Het kabinet zet in op betere basiszorg dichter bij huis.”

(...) „Kwalitatief goede basiszorg moet zo dicht mogelijk bij de patiënt worden georganiseerd: huisartsenzorg, wijkverpleegkundigen, thuiszorg, apothekers, fysiotherapeuten, regionale ziekenhuizen die basiszorg leveren en anderen werken samen in een netwerk van zorg in de wijken en dorpen. Het kabinet zet in op versterking van betere zorg dicht bij huis. Alle zorgverleners kunnen zelfstandig de taken uitvoeren waar zij het beste in zijn.”

(...) „Zorg die nu in ziekenhuizen wordt verleend, maar beter door de huisarts kan worden gegeven, gaat terug naar de huisarts.”