Vanuit Keniaans paradijs is de hel een half uur varen

De golven van het geweld in ordeloos Somalië bereiken ook Kenia. Pas nu Europese toeristen zijn ontvoerd, komt de Keniaanse politie in actie.

Het paradijs van de Keniaanse kust gaat verloren door de hel op de Somalische savannes. Het Somalische geweld breidt zich als een vlek uit over de regio. Europese toeristen weten zich op de palmenstranden en onbewoonde eilandjes van Kenia niet meer veilig voor geldhongerige piraten, boeven en terroristen uit het naburige Somalië.

De Keniaanse regering werd deze week wakker geschud. Door ontvoeringen van toeristen, boze diplomaten en bezorgde aandeelhouders in de toeristenindustrie. Eerder waren al een Italiaanse non en twee Keniaanse militairen naar Somalië ontvoerd, lieten Somaliërs bommen in Kenia en Oeganda ontploffen en werd er gevochten langs de grens tussen het Keniaanse leger en Somalische milities.

Door de recente ontvoeringen krijgt de toeristensector, waarin jaarlijks één miljard dollar omgaat en ministers en politici grote belangen hebben, een klap. En dat zette de overheid aan tot actie.

Het hoofd van de politie, Mathew Iteere, vloog deze week hals over kop naar Lamu en zette een commandopost op het eilandje in de Indische Oceaan op. Onbevestigde berichten melden de komst van Franse marineschepen uit Djibouti naar de Keniaanse kust. „Kenia moeten tonen het hoofd te kunnen bieden aan de dreiging vanuit Somalië”, zegt de eigenaar van een reisbureau in de hoofdstad Nairobi. „En het veiligheidsapparaat dat het zowel Kenianen als onze toeristen kan beschermen”.

Tot nu toe was daarvan geen sprake. Koud uit Europa begon een Brits echtpaar vorige maand op het verlaten eilandje Kiwayu aan een droomvakantie, toen Somalische bandieten hen ontvoerden. De man vocht terug en werd gedood, zijn dove vrouw afgevoerd naar een gebied in Somalië onder controle van de terroristen van Al-Shabaab. De kidnappers ondervonden geen enkele tegenstand.

Twee weken later werd een Franse dame in rolstoel van het eiland Manda meegenomen. Een hoteleigenaar achtervolgde met zijn vliegtuigje de ontvoerders. Met een speedboot is het een half uurtje varen van Manda naar Somalië. Een Keniaans marineschip bleek die eerste cruciale minuten niet beschikbaar en toen uiteindelijk een boot was gevonden, voer deze op een rots. Twee soldaten verdronken. „Onze marine is de risee”, schreef de krant Standard gisteren. „Door tekorten aan fondsen, boten en manschappen is het onzin van een Keniaanse kustwacht te spreken.”

Het Keniaanse veiligheidsapparaat is inefficiënt en corrupt. Somalische militieleden kunnen zich medisch laten behandelen in Kenia. Al-Shabaab rekruteert in Kenia werkloze jongeren van Somalische afkomst. Somalische piraten investeren hun buit in Keniaans onroerend goed. De eerder dit jaar in Somalië gedode terroristenleider van Al-Qaeda, Fazul Abdullah Mohammed, ‘ontsnapte’ enkele malen uit een Keniaanse cel.

Pessimistische analyses, zoals in rapporten van de Internationale Crisis Group en de VN, zien Kenia „het Pakistan van Somalië” worden, een zwakke staat overspoeld door sektarisch geweld van een buurland. Het verschil met de relatie tussen Pakistan en Afghanistan is dat Kenia zich goeddeels afzijdig heeft gehouden van de burgeroorlog in Somalië. Terwijl Ethiopië sinds het uitbreken van de Somalische oorlog in 1991 herhaaldelijk militair intervenieerde om „het islamitische gevaar” op afstand te houden, volstond Kenia met de vorming van een bufferzone langs de grens. Met tegenzin steunt het de internationaal erkende maar zwakke Somalische regering.

De rekening voor deze afstandelijke politiek krijgt Kenia nu duur betaald. Plannen om het jaarlijks aantal toeristen op te voeren van één tot drie miljoen lijken nu onrealistisch. Westerse ambassades, ook die van Nederland, raden gebieden ten noorden van Lamu af voor vakanties.

De hotels lopen leeg, honderden verliezen hun baan. De Kenianen hebben weer een reden te klagen over hun regering. „Als de toeristen niet waren ontvoerd, zou de regering nog slapen”, sniert Standard. „Waarom deze dubbele standaard”?