Kunstenaars maken games voor Stedelijk

Load It! Stedelijk Museum Amsterdam, 6 okt. 19.30-23u, 7/8 okt. 10-17u, 9 okt. 10-20u. Inl. stedelijk.nl ****

Kan een game kunst zijn? Bart Rutten, conservator van het Stedelijk Museum, denkt van wel. In theorie. Maar een kunstenaar die games maakt zoals een ander schilderijen of films, die is hij in de praktijk nog niet tegengekomen. Daarom heeft het Stedelijk drie kunstenaars gevraagd een computerspel te maken. Vanavond worden ze gepresenteerd op Load it!, een avond over artistieke games.

Twee van de drie kunstenaars maakten hun game niet alleen maar werkten samen met een professionele gamedesigner. Voor deze spelontwerpers was de samenwerking ook een buitenkans. Games maken is duur en arbeidsintensief, dus meestal werken ze alleen aan games naar beproefd concept, games met commerciële potentie. „In Sollmann zitten zes maanden aan manuren”, denkt Jorrit de Vries. De Vries zette voor deze game zwart-witte tekeningen van Marcel van Eeden om in een 3D-omgeving. Ook voor de kunstenaar was het project veel werk. „Ik moest elk gebouw vanuit meerdere hoeken tekenen. Dat kon de computer nog niet simuleren.” De sfeer van het spel is ongebruikelijk: de haven van Rotterdam in 1941, gevat in de zacht-sombere stijl van Van Eeden. Ook het verloop van het spel is opmerkelijk. Het idee daarvoor is van De Vries: „De avatar is een antiheld die vergiftigd is en steeds zieker wordt. Je kunt hem niet beter maken, hij en de speler verliezen steeds meer controle over het spel.” Van Eeden is zo tevreden over de game dat hij hem gaat exposeren op zijn solotentoonstelling in Darmstadt. Wat hem betreft staat de game nog in de kinderschoenen. „Games kun je vergelijken met de film toen die nog stom was. Er is nog heel veel mogelijk.” Maar zelf heeft hij geen plannen voor nog een game.

Voor het project A Split Second werkte het Stedelijk samen met het nieuwe mediabedrijf Submarine Channel. Samen kregen ze in 2008 de Ding!-prijs van het Stimuleringsfonds Nederlandse Culturele Omroepproducties en het Fonds voor Beeldende Kunsten, Vormgeving en Bouwkunst. Met het prijzengeld, 50.000 euro, konden de games verder ontwikkeld worden. „Gamedesigners zijn kunstenaars in een genre dat door de commercie wordt gedomineerd”, zegt Bruno Felix, directeur van Submarine. De vrijheid die A Split Second opleverde, is ook te proeven in FLX, van kunstenaar Han Hoogerbrugge en gamedesigner Sander van der Vegte, al zitten de spelers in dit hilarische spel juist aan elkaar vastgebonden – met elastiek.

Kunstenaar Jochem van der Spek had geen gamedesigner nodig; hij programmeerde zelf Styleclash, The Painting Machine Construction Kit, een interactief vervolg op zijn reeks tekenmachines. „Mijn werk gaat over de rijkdom van eenvoudige systemen”, zegt Van der Spek. Binnen een paar minuten ontstaat er op het schermpje inderdaad al een complex abstract patroon.

Styleclash is ontworpen voor de iPad; binnenkort zal het spel verkrijgbaar zijn in de Appstore. Volgens Van der Spek is dit apparaat de gamewereld aan het veranderen. „De iPad heeft het monopolie van de uitgever doorbroken. Het is nu goedkoper en makkelijker om zelf een game te maken en te distribueren”, zegt de kunstenaar. „Ik krijg daar het zandbakgevoel van. Je kunt nu van alles uitproberen.” Misschien zijn gamekunstenaars al heel snel net zo gewoon als schilders en filmers.