De Griekse crisis is een

De obligaties van Griekenland en andere zuidelijke landen worden weer minder waard.

Banken die veel obligaties hebben, komen dus in de problemen.

De crisis is terug bij af. Drie jaar nadat Europese leiders eendrachtig hun banken overeind hielden, worden ze door de escalerende schuldencrisis gedwongen hetzelfde nog eens te doen – met dit verschil dat ze nu krap bij kas zitten.

De ministers van Frankrijk, België en Luxemburg overlegden deze week intensief over de redding van de bank Dexia. In 2008, na het faillissement van de Amerikaanse zakenbank Lehman Brothers, had Dexia staatssteun nodig. Nu dreigt de bank opnieuw te bezwijken, onder andere doordat Griekse staatsobligaties minder waard worden.

En Europese ministers van Financiën besloten deze week al in Luxemburg dat ze allemaal een plan gaan maken om hun eigen banken te schragen. Later deze maand leggen zij die plannen naast elkaar om te zorgen dat zij elkaar niet in de wielen rijden: veel banken zijn in meerdere landen actief. „Iedereen is bezorgd dat verontrustende ontwikkelingen op de markten een bankencrisis veroorzaken”, zegt de Duitse minister Wolfgang Schäuble. Details over de reddingsactie lieten de ministers niet los. Onlangs liet de Europese Commissie weten dat de speciale, soepele staatssteunregels voor banken, uit 2008, voorlopig van kracht blijven.

Didier Reynders, de Belgische minister, zei: „In 2008 hielden we de banken overeind. Nu gaan we hetzelfde doen.” Europees commissaris Olli Rehn zei dat „ministers de urgentie voelen en vooruit willen”.

Door de schuldencrisis dalen ook staatsobligaties uit Spanje en Italië in waarde. Veel banken hebben hier last van. Franse banken kregen al afwaarderingen van kredietbeoordelaars, omdat zij veel Griekse schuld bezitten. Omdat het ‘Griekse schuldprobleem’ ondanks leningen van eurolanden niet onder controle is – eergisteren werd een nieuwe leningentranche aan de Grieken uitgesteld –, twijfelen beleggers of de eurozone Italië of Spanje wel kan stutten.

Italië kreeg een afwaardering van kredietbeoordelaar Moody’s. Daardoor kunnen ook banken met Italiaans schuldpapier problemen krijgen. Deutsche Bank stelt in dit deprimerende klimaat haar winstverwachting naar beneden bij. Europese banken komen steeds moeilijker aan dollars. Het interbancaire verkeer droogt weer op. Dit zijn alarmsignalen.

„Dit is de ergste crisis sinds de Tweede Wereldoorlog”, zei Jean-Claude Trichet, president van de Europese Centrale Bank, dinsdag in het Europees Parlement. Banken krijgen vrijwel ongelimiteerd leningen van de ECB. Ook koopt de ECB geregeld Italiaanse en Spaanse staatsobligaties op om hen uit de vuurlinie van financiële markten te houden, in de hoop dat zij zichzelf kunnen blijven bedruipen. Maar Trichet waarschuwde dat de ECB het financiële systeem niet in zijn eentje drijvend kan houden. „Wij kunnen niet de plaats innemen van regeringen.”

Volgens Schäuble heeft de Europese banktoezichthouder EBA dinsdag in Luxemburg opdracht gekregen om binnen enkele weken met nieuwe liquiditeits- en kapitaaleisen te komen. EBA-directeur Andrea Enria noemde de link tussen staatsschuld en financiële instellingen „werkelijk gevaarlijk”.

Dit is het grote verschil met 2008: overheden hebben nauwelijks geld om banken te redden. De Franse staatsschuld kan zo oplopen dat het land zijn AAA-status verliest. Dit zou het euronoodfonds en de euro extra in de problemen brengen.

Voeg hierbij het feit dat veel burgers vinden dat ze genoeg aan de banken hebben betaald, zei een diplomaat in Luxemburg, „en duidelijk wordt dat 2008 maar kinderspel was”.