‘Zelfs te gast bij Oprah Winfrey’

De Afghaanse Amerikaan Tamim Ansary heeft een historisch overzichtswerk geschreven over het Midden-Oosten. Hij stelt interessante vragen. Wat geloven gewone moslims over hun profeet? Hoe werd er bovendien gedacht over de aanslagen van 11 september 2001?

Ruim tien jaar geleden, nog voor de aanslagen van 11 september, werd Tamim Ansary door een Amerikaanse uitgever van schoolboeken gevraagd om mee te werken aan een nieuwe serie over wereldgeschiedenis. Tijdens de voorbereidingen viel hem echter één ding op: geen van zijn collega’s, zelfs de meest welwillende, was bereid om meer dan een marginaal hoofdstukje te wijden aan de islam, en algemener aan die van niet-westerse beschavingen. Het wijdverbreide idee was, aldus Ansary, dat het – altijd al beperkte – wereldhistorische belang van de islam met de Europese Renaissance wel zo’n beetje ten eind was gekomen. En dat terwijl er in de 17de eeuw maar liefst drie islamitische wereldrijken bestonden.

Na 9/11 hoefde niemand nog herinnerd te worden aan het historische belang van de islam; de behoefte aan uitvoeriger en niet-polemische informatie erover de islam was nu des te groter. Daarom heeft Ansary nu een bewonderenswaardig toegankelijk overzichtswerk geschreven dat niet Europa maar de islamitische wereld of het Midden-Oosten (of zoals hij het noemt, het ‘Middenrijk’) centraal stelt.

De half Afghaanse, half Amerikaanse Ansary, geboren in Kaboel, lijkt bij uitstek geschikt om zo’n overzicht te schrijven. Al stamde hij af van een lokaal vereerde soefiheilige, hij groeide – zoals zoveel van zijn generatiegenoten – volstrekt seculier op. Als negenjarige boekenwurm maakte hij kennis met de grote Britse historicus Arnold Toynbee. Op zijn zestiende kwam hij naar de VS, maar de Sovjetinvasie van zijn vaderland en het islamistische verzet daartegen dwongen hem zich meer te verdiepen in de islam als wereldreligie, beschaving, en politieke factor. Al jaren slaagt hij erin om zijn genuanceerde visie op de islamitische wereld over te dragen naar een groter publiek. Hij was zelfs te gast in de show van Oprah Winfrey.

Dit artikel werd gepubliceerd in NRC Handelsblad op Vrijdag 30 september 2011, pagina 6 - 7. Het hele artikel is hier te lezen.