Nederlanders eten ongezond - RIVM oppert vettaks

Foto NRC / Maurice Boyer

De Nederlandse bevolking eet nog altijd veel te weinig fruit, groente, vis en vezels. Dat constateert het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM). Deze adviesorganisatie voor de overheid hield een Voedsel Consumptie Peiling onder bijna 4.000 Nederlanders en onderzocht hun eetgedrag tussen 2007 en 2010.

Marga Ocké van het RIVM:

“Het is heel zorgwekkend voor de lange termijn. Mensen zullen vaker ziek worden en eerder sterven omdat zij de richtlijn voor goede voeding van de Gezondheidsraad negeren. “Heel globaal kan je zeggen dat dat 7.000 levens per jaar kost.”

Dertien jaar geleden werd de peiling, onder mensen van 7 tot 69 jaar, ook uitgevoerd. Het blijkt dat Nederlanders het afgelopen decennium niet gezonder zijn gaan eten.

Onvoldoende groenten, vezels en fruit

Zo consumeren volwassenen gemiddeld 100 tot 120 gram groenten per dag, terwijl dat 200 gram zou moeten zijn. Ook kinderen eten slechts de helft van de aanbevolen hoeveelheid groente. Om gezond te blijven, is het raadzaam twee keer per week vis te eten, maar dat krijgt slechts 10 procent van de kinderen en circa eenderde van de senioren. Hoe ouder, hoe meer vis en groente mensen eten.

De consumptie van vezels, vooral te vinden in volkorenbrood, is ongeveer tweederde van wat het zou moeten zijn. Ook de geadviseerde twee stuks fruit per dag halen mensen niet. Kinderen eten minder dan een stuk fruit per dag, volwassenen nog geen anderhalf. Het aantal vegetariërs in Nederland is nog altijd laag. Gemiddeld eten mensen eens in de tien dagen geen vlees.

Vrouwen boven de 50 jaar krijgen te weinig vitamine D binnen. Zij zouden dat moeten aanvullen, ook met supplementen, stelt het RIVM. Vitamine D zit in vetten, vis en eieren, en wordt toegevoegd aan halvarines en margarines. Het is onder meer belangrijk voor sterke botten.

Goed nieuws: minder consumptie transvetzuren

Het goede nieuws is dat mensen veel minder transvetzuren binnen krijgen. Die verhogen de kans op hart- en vaatziekten. Transvetzuren zitten van nature in voedingsmiddelen maar zij ontstaan ook bij het harden van plantaardige oliën. Na een daling van transvetzuren in margarines en bereidingsvetten voor thuisgebruik, zijn in de afgelopen tijd ook de gehalten in buitenshuis bereide voedingsmiddelen gedaald. Bijvoorbeeld in snacks en koek. Het bedrijfsleven is zich bewust geworden van de risico’s. De consumptie van de verzadigde vetzuren is nog steeds te hoog.

Hoewel pasta oprukt, eten mensen nog veel aardappels – ruim de helft van alle dagen. Twee dagen per week is het pasta en rijst. Het RIVM onderzocht niet waarom mensen de aanbevelingen voor gezond eten niet opvolgen.

“Dat kan een kwestie van smaak, prijs en gewoontes zijn”, zegt Marga Ocké.

Tijd voor een vettaks?

Volgens haar is het alleen op te lossen als consument, bedrijfsleven en overheid samenwerken. Ongezonde producten duurder maken, met belasting zoals net in Denemarken is gebeurd, is volgens haar een optie.

“Het is heel interessant om te zien wat dat gaat opleveren.”