Excel, dat is serious shit

Marcel van Roosmalen bezoekt de Euroform Excel-praktijkdag 2011.

Zo’n dag is „broodnodig”, want „de meeste Excel-gebruikers doen maar wat.”

Nederland, Kaatsheuvel, 29-09-2011 In het Eftelinghotel geeft Henk Vlootman (gele blouse, soms met rode sprookjesmuts) een Excel-prakijkdag met verschilende sprekers. Hij is de meest voorname expert met de zelfbedachte 'Vlootman-methode'. ©Jan-Dirk van der Burg Voor 'Marcel Werkt' Burg, Jan-Dirk van der

Fotograaf Jan-Dirk en ik ontvingen een uitnodiging vol spelfouten van Euroforum, een organisatiebureau in congressen. ‘Een dag in de wondere wereld van Excel. Deze unieke praktijkdag is bedoeld voor iedereen die zijn Excel-kennis wilt verdiepen of verfrissen.’

Locatie: het Efteling Hotel, belangrijkste spreker: Henk Vlootman, bekend van ‘de Vlootmanmethode’.

Op een vooraf goed berekend tijdstip – niet te vroeg en niet te laat zodat we de ‘sprookjesachtige lunch’ konden meepikken – reden we richting Efteling Hotel, een betonnen kolos die helaas niet in het sprookjespark bleek te liggen. We parkeerden de auto en maakten vrijwel meteen kennis met twee aardige werkneemsters van Euroforum. De aardigste, Merel, een blonde vrouw van 35, begon meteen met voorlichten. Buiten, in het zonnetje, zodat ik zo veel sigaretten kon roken als ik wilde.

„Goh”, zei ze, „wat rook je veel.”

Ik legde uit dat ik net gestopt was met stoppen met roken, zij vertelde dat Excel-gebruikers vaak stevige rokers waren. Dat kwam doordat ze het boekhoudsysteem niet goed genoeg beheersten, een van de redenen waarom de Euroform Excel-praktijkdag 2011 zo broodnodig was.

Deelname kostte 899 euro, inclusief sprookjeslunch en Henk Vlootman.

Ze bracht me naar een zaal vol mensen die met het boekhoudprogramma werkten. Nou wil ik niet alle Excel-gebruikers over een kam scheren, maar als dit een dwarsdoorsnede was, ziet het er niet best uit. Een groep vrouwen en mannen in vormeloze kleding staarde geïnteresseerd naar een beeldscherm waarop reeksen getallen verschenen. Een man met een oosters uiterlijk sprak wartaal. Voor de leek was het abracadabra. De aandacht werd getrokken door een man aan de zijkant die met één bil op een tafeltje zat, op zijn hoofd een zelfgemaakte kartonnen kroon...

Henk Vlootman!

We slopen naar Henk Vlootman en stelden ons voor. Hij raadde ons aan de ruimte zo snel mogelijk te verlaten, beter zou het niet worden. We moesten op hem wachten in het restaurant van het Efteling Hotel. Dan konden we hem interviewen tijdens de ‘sprookjesachtige lunch’.

Op het toilet maakte ik kennis met ‘de Excel-tovenaar’, een man die de gulp van zijn broek na het plassen gewoon open liet en eerlijk bekende dat hij helemaal niet kon toveren. Hij kon ook niet in ‘normale mensentaal’ over het boekhoudprogramma Excel praten, dus we lieten hem verder maar.

Tijdens de sprookjesachtige lunch at Henk Vlootman drie broodjes met jam, een croissantje, twee bakjes fruitsalade, een halve kom soep, twee gekookte eitjes, een bak krabsalade, een mueslireep en een krentenbol, hij was die morgen vroeg vanuit zijn woonplaats Rotterdam vertrokken.

Tegenover hem zat Jeannette, een langharige medewerkster van de salarisadministratie van een groot bedrijf. Ze was ‘fan’ van Henk Vlootman en kon zich niets leukers bedenken dan de hele dag met hem over Excel praten. Ze zei: „Excel is net puzzelen, ik ga iedere dag opgewonden naar het werk.”

Henk Vlootman wist alles van Excel. Hij zei: „Excel is zo groot, de mogelijkheden zijn zo divers... Ik weet wat er in de gereedschapskist zit en nog belangrijker: ik weet waar welk gereedschap in de kist ligt...”

Jeannette: „En je weet het leuk te vertellen...”

Henk zette de kroon op zijn hoofd en zei: „Het is 2011, ik heb een ingewikkelde boodschap. Als je de aandacht wilt trekken moet je het leuk verpakken.” Daarna zwaaide hij met de vinger: „Maar pas op! Excel is serious shit! Het biedt een enorm pallet aan mogelijkheden.”

Weer dat verhaal over die gereedschapskist en dat hij wist wat in welk vakje zat.

Volgens Henk Vlootman deden de meeste Excel-gebruikers maar wat. „Ze werken in het wilde weg. Ik heb daar een woord voor verzonnen, want ik ben erg creatief. Dan zeg ik: jullie werken volgens een systeem dat niemand snapt: het bloemkoolmodel...”

Jeannette: „En daar moet ik dan dus keihard om lachen.”

Henk: „Je brengt het wat anders dan andere trainers. Je doet wat extra jus over de aardappels. Allemaal bedoeld om de aandacht vast te houden...”

Wat hij tijdens trainingen ook altijd zei: gooi je hele systeem maar overboord en begin maar helemaal opnieuw. „En dan zie je de paniek in die ogen...” Jeannette: „Jajaja, hahaha. Ik was echt in paniek, ik was echt in paniek...”

Henk zette zijn kroon af, het was warm.

Merel van de organisatie kwam zeggen dat Henk weer ‘moest’.

Henk veegde met een servet zijn gezicht schoon, zei dat zijn buik maar bleef groeien, pakte zijn kroon onder de arm en stond op. Jeannette achter hem aan.

In een klein broeierig zaaltje zaten vijf belangstellenden. Voor hij zijn entree maakte zette Henk zijn kroon op. Ze keken hem allemaal aan.

„We zijn vandaag in een sprookjespark”, zei Henk, „dus ik dacht ik zet mijn kroon op.”

Niemand lachte.

Henk zette zijn hoofddeksel af en zei: „Grapje voorbij, serious shit now.”

Vijf minuten later keken we naar twee diaschermen vol cijfers, onbegrijpelijk voor de leek.

De Vlootmanmethode was net zo saai en onbegrijpelijk als alle andere methodes om met Excel te werken, alleen de verpakking was anders.