Blues zonder focus

Times Like Deese. Regie: Maarten Schmidt en Thomas Doebele. In: 6 bioscopen. ***

Het is een geweldige film, maar wat wil hij ons laten zien? Times Like Deese van documentaireduo Maarten Schmidt en Maarten Doebele maakt een reis door het zwarte zuiden van de Verenigde Staten en sprak daar met stokoude bluesmuzikanten en piepjonge rappers over hun dromen en de vraag of met de eerste zwarte president Barack Obama de droom van Martin Luther King over een vrij en gelijk Amerika is uitgekomen. Maar dan gaat hij weer over oorlogsblues, een stem geven aan de doden van Vietnam en Afghanistan. Of over de blues als levenshouding.

In een vroeg stadium werd de film geïnspireerd door het onderzoek van blueshistoricus Guido van Rijn naar politieke blues. Nu lijkt dat slechts een hoofdstuk in een groter verhaal: er wordt over veel andere zaken gezongen dan oorlog, presidenten en de Amerikaanse ziektekostenverzekering. Schmidt en Doebele portretteren muzikanten zonder veel structuur of focus. Blind Mississippi Morris, L.C. Ulmer en Super Chikan zijn niet zo bekend dat ze zonder introductie kunnen: we willen op z’n minst weten dat dit niet zomaar mannen met gitaar op een veranda zijn. Andere beelden zijn bekend: het optreden in de verlopen bar, de goederentrein die huilend voorbij rijdt en andere ‘americana’.

Al bestaat Times Like Deese uit losse zandkorrels, die zijn wel fantastisch. Blind Mississippi Morris die vertelt hoe hij als zesjarige blind werd. Kippenvel. En Vietnamveteraan Razorblade over hoe hij zijn overspelige vrouw kon vermoorden, haar vergaf en dan zingt dat ze nu alleen nog maar naar bed wil om te slapen. Protestsongs zijn het niet, of het moet protest tegen de tragiek van het leven zijn. Precies. De blues dus.

Dana Linssen