Weer de tijd voor een potje streetball

De clubeigenaren en de spelersvakbond in de NBA hebben al drie maanden ruzie over arbeidsvoorwaarden.

Nu is ook de seizoensstart op 1 november in gevaar.

U.S. basketball star Kobe Bryant plays with a ball during a sponsor's appearance in Milan, Italy, Wednesday, Sept. 28, 2011. Bryant said it's "very possible" he will play in Italy during the NBA lockout, adding the country is like home because he spent part of his childhood there. (AP Photo/Luca Bruno) AP

Miljardairs en miljonairs hebben geen reden over geld te ruziën. Zo vatte basketballer Derrick Rose van Chicago Bulls de heersende opinie samen over de lock-out in de Noord-Amerikaanse profcompetitie NBA. De clubeigenaren en de spelersvakbond liggen al bijna drie maanden met elkaar overhoop over een nieuwe cao. Trainingskampen en oefenwedstrijden zijn al afgelast en nu komt ook de seizoensstart van 1 november in gevaar.

Het is geen toeval dat de vierde lock-out in de geschiedenis van de NBA volgt op een arbeidsgeschil van ruim vier maanden in de NFL, het American football. De Amerikaanse profsport ontkomt niet aan de economische crisis, met een verlies van 222 miljoen euro voor de NBA over het afgelopen jaar en 22 van de 30 clubs in de rode cijfers. De bond schatte vorig jaar dat de salarissen van de 400 profs met zo’n 600 miljoen euro omlaag zouden moeten.

De clubeigenaren willen in de nieuwe cao een hoger percentage van de sportgerelateerde inkomsten van de NBA (van 50 naar 57 procent) en een salarisplafond, met kortere contracten en een belasting voor clubs die meer willen uitgeven. De basketballers zijn bereid hun aandeel in de inkomsten te verkleinen (van 57 naar 53 procent), maar willen weinig concessies doen aan het huidige salarissysteem, waarbij ze de best betaalde sporters ter wereld zijn.

David Stern, de NBA-baas sinds 1984, dreigde enkele dagen geleden dat hij het volledige seizoen zou afgelasten als afgelopen weekeinde geen vooruitgang werd behaald in de onderhandelingen. Hij wil voorkomen dat het arbeidsgeschil leidt tot inkorting van de reguliere competitie, zoals in het seizoen 1998-1999 gebeurde, naar 50 wedstrijden per club in plaats van 82. Dat zou voor de spelersvakbond een reële optie zijn.

Stern wil echter niet nog eens meemaken dat de NBA in verval raakt. Nadat basketballegende Michael Jordan in 1998 stopte, liepen de kijkcijfers van de NBA-finales met 55 procent terug. Het publiek keerde zich af van de verwende, ongemanierde miljonairs op de speelvloer. Met een gedragsreglement, hardwerkende niet-Amerikaanse basketballers en de nieuwe ster Lebron James keerde de aandacht voor de sport terug en werden de tv-contracten duurder.

Fans uiten op internet al massaal hun teleurstelling en hun zorgen over de situatie. Middenstanders in regio’s met een NBA-team zijn vaak deels afhankelijk geworden van het profbasketbal. Uitbaters van restaurants en bars spreken in Amerikaanse kranten de angst uit dat het seizoen wordt uitgesteld. Ze schatten bij een afgelasting van het complete seizoen tien-, soms honderdduizenden dollars mis te lopen.

Het is een scenario dat niemand verwacht, maar de laatste, urenlange onderhandelingen van afgelopen weekeinde in een hotel in New York verliepen opnieuw vruchteloos. Persbureau AP meldde zelfs dat de starre houding van Stern de boosheid had gewekt van enkele sterspelers. „De realiteit is dat we nog een heel lange weg hebben te gaan”, zei Derek Fisher, voorzitter van de spelersvakbond NBPA en basketballer van Los Angeles Lakers. „Tussen de voorstellen zijn nog altijd grote gaten.”

De lock-out heeft al zijn weerslag op de kwalificatie voor de Olympische Spelen in Londen. Een overeenkomst tussen de NBA en de wereldbasketbalbond (FIBA), waarbij de Noord-Amerikaanse profcompetitie de meeste kosten zou dekken in het geval een speler geblesseerd zou raken bij een interland, werd opgeschort. Bonden die hun internationals toch willen selecteren, moeten nu hoge verzekeringen afsluiten. Australië besloot sterspeler Andrew Bogut van Milwaukee Bucks niet op te roepen voor het Oceanische kampioenschap, omdat het niet garant wil staan voor zijn resterende contractwaarde van 28,9 miljoen euro.

De NBPA stimuleert zijn basketballers lucratieve contracten te tekenen in overzeese competities, in de hoop dat de clubeigenaren met betere voorstellen komen. Zeker zestig spelers hebben inmiddels onderdak gevonden in Europa, met de clausule dat ze weer vertrekken zodra de lock-out voorbij is.

Vijfvoudig NBA-kampioen Kobe Bryant van Los Angeles Lakers is mondeling overeengekomen dat hij veertig dagen voor Bologna speelt, tegen een vergoeding van 2,2 miljoen euro. De Amerikaanse vedette groeide op in Italië toen zijn vader Joe ‘Jellybean’ Bryant in het land basketbalde. Tweevoudig NBA All-Star Deron Williams van New York Nets tekende een contract voor een seizoen bij het Turkse Besiktas, ter waarde van 3,7 miljoen euro.

En niet alleen de bezoekers van Europese topclubs kunnen ’s werelds beste basketballers straks mogelijk van dichtbij zien. Tientallen NBA-spelers doken de afgelopen weken op bij jaarlijkse wedstrijden tussen profs en amateurs in kleinere sporthallen. The New York Times bestempelde de opgewaardeerde competitie als The Lockout League.

Sommigen stapten bij verrassing zelfs in bij lokale potjes streetball. Zo schitterde tweevoudig NBA All-Star Kevin Durant van Oklahoma City Thunder voor enkele honderden toeschouwers op Rucker Park, het beruchte basketbalpleintje in Harlem, New York. Hij twitterde: No lie, jus had one of the best times of my life at Rucker park..wow!