Voor 35 gemeenten dreigt curatele door bouwstrop

Gemeenten dreigen de komende jaren nog meer verlies te lijden op aangekochte bouwgrond dan al werd verwacht: 2,9 miljard euro. Dat blijkt uit een gisteren gepubliceerd onderzoek van adviesbureau Deloitte. De verliezen leiden bij 35 gemeenten tot zo’n hoge geldnood dat voor hen de status ‘artikel-12-gemeente’ dreigt. Een artikel-12-gemeente staat onder curatele van de Rijksoverheid wegens voortdurende tekorten op de begroting. Zo’n gemeente heeft niet meer de zeggenschap over de eigen financiën. Er zijn nu drie artikel-12-gemeenten: Loppersum, Millingen aan de Rijn en Boarnsterhim.

Deloitte bekeek in opdracht van de ministeries van Binnenlandse Zaken en Infrastructuur en Milieu en van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten 145 jaarverslagen van de ruim 400 Nederlandse gemeenten. In september vorig jaar deed Deloitte een vergelijkbaar onderzoek. De verliezen die Deloitte toen voorspelde waren lager: 2,4 miljard euro in plaats van 2,9 miljard euro.

De aanhoudende zorgen over de economie en de kwakkelende vastgoedmarkt zorgen voor de verslechtering. Gemeenten krijgen hun bouwgrond niet doorverkocht aan projectontwikkelaars.

De verwachte stijging van het aantal artikel-12-gemeenten heeft twee oorzaken: de verliezen komen sneller dan gedacht en het eigen vermogen van gemeenten slinkt. Gemeenten moeten door de tegenvallende grondprijzen de komende jaren meer verliezen inboeken. Het directe verlies is 1,8 miljard euro; dat is 800 miljoen euro hoger dan Deloitte vorig jaar dacht. Dit komt door tegenvallende verkopen van bouwgrond en dalende grondprijzen. Deze extra verliezen moeten de gemeenten de komende jaren opvangen. Dat betekent bezuinigen of interen op de reserves.

Gemeenten zijn realistischer over de financiële tegenvallers die hun te wachten staan, constateert Deloitte. In 2010 boekten gemeenten 760 miljoen euro af op hun grondbezittingen. Maar nog steeds zijn gemeenten te optimistisch, stelt Deloitte. Het bureau gaat uit van dalende grondprijzen terwijl gemeenten op zijn best rekening houden met gelijkblijvende prijzen.

Grondproblemen: pagina 21