Risico's? Welke risico's bedoelt u?

De financiële risico’s van de eurocrisis staan niet in de staatsbalans. Toch gaan die het debat morgen domineren.

De Algemene Financiële Beschouwingen zullen nog meer dan andere jaren gaan over wat er allemaal níet in de begroting staat. Want als er één onbenoemde kostenpost is die de Kamer op dit moment politiek verdeelt, dan is het wel de eurocrisis.

In het regeerakkoord van een jaar geleden staat niets over buitenlands beleid of Europese schuldencrisis om de doodeenvoudige reden dat het VVD/CDA-minderheidskabinet hierover geen overeenstemming kon bereiken met gedoogpartner PVV.

Ook in de begroting van 2012 zijn de risico’s en eventuele kosten van de schuldencrisis nauwelijks zichtbaar. Ze staan niet op de staatsbalans. Griekenland is ook geen uitgave, maar boekhoudkundig een bron van inkomsten. De gevaren van de financiële instabiliteit huizen in de „garanties”, de voorwaardelijke verplichtingen van de Nederlandse overheid die dit jaar een record hebben bereikt.

Het Centraal Planbureau berekende vorige maand dat de „expliciete” garanties inmiddels 30 procent van het nationaal inkomen bedragen, zeg 200 miljard euro. Daarin zitten wel de garanties aan sommige banken en aan het Europese noodfonds, maar niet de impliciete garanties voor spaargeld tot 100.000 euro of de Nationale Hypotheek Garantie voor woningbezitters. Om kort te gaan, alles wat de afgelopen maanden de financiële markten bezighoudt, staat nog niet in de boeken.

De PvdA is in dat debat voor kabinet-Rutte van groot belang, wil het de huidige koers in Europa kunnen blijven volgen. De sociaal-democraten leveren de meerderheid in de Kamer, want gedoogpartner PVV doet niet mee.

Welk wisselgeld krijgt de PvdA? Vooralsnog een halvering in de peilingen. Toen Ronald Plasterk bij een debat over hulp aan Ierland een balletje opgooide dat zijn steun niet vrijblijvend was, was het Binnenhof te klein. Hoe kon de PvdA politieke spelletjes spelen met zo’n beladen en belangrijk onderwerp?

Toch zal Plasterk deze week op enigerlei wijze zijn steun aan Rutte willen verzilveren. Bijvoorbeeld door af te dwingen dat extra bezuinigen bij tegenvallers uit den boze is. Komende lente zal het kabinet besluiten of het 5 miljard extra moet bezuinigen of niet. De PvdA vindt de huidige 18 miljard al te veel en is van mening dat je in de huidige situatie te veel schade berokkent als je nog forser bezuinigt. Maar zie dat maar eens op voorhand dicht te timmeren. Aan Plasterk die schone taak.

De PVV zit in de Griekse discussie behoorlijk in het nauw, maar wist zich tot nog toe vrij gemakkelijk uit die positie te manoeuvreren. De partij waarschuwt dat het kabinet „een groot probleem” heeft als Griekenland geld gaat kosten. Zij waarschuwt telkens dat Griekenland geld gaat kosten en ziet politieke winst gloren. Iedereen weet tenslotte dat Griekenland geld gaat kosten, maar diverse partijen hebben er voor gekozen om daar niet open over te zijn. Dat zet de PVV op voorsprong.

Politiek het zwakste punt van haar opstelling rond Griekenland blijft de gedoogsteun. De PVV waarschuwt al anderhalf jaar dat ‘we’ miljarden weggooien. Als de PVV dat werkelijk zo schandalig vindt, waarom houdt zij het kabinet dan in het zadel en faciliteert zij die stortingen in „een bodemloze put”?

Als het volgend jaar tot extra bezuinigingen komt, dan moet de PVV echt kleur bekennen door daar al of niet mee in te stemmen. Verwijzingen naar ‘de grote gedoger PvdA’ kunnen dan niet meer. Het voorspel begint morgen.

    • Jeroen Wester
    • Erik van der Walle