Nog geen sneeuw, maar toch al problemen

Minister Schultz verwees bij problemen op het spoor altijd door naar ProRail. Maar nu krijgt ze zelf kritiek van de Rekenkamer. De Tweede Kamer voert de druk op.

Eerst brand in de verkeersleidingspost, zodat het treinverkeer volledig ontregeld raakte. Daarna het winterweer dat voor chaos zorgde. Minister Schultz van Haegen (Infrastructuur, VVD) ergerde zich december vorig jaar kapot aan spoorbeheerder ProRail. Ze wees het bedrijf publiekelijk terecht in de Tweede Kamer. ProRail was „niet klantgericht genoeg”. Weer stonden reizigers „achteraan in het rijtje.”

De kritiek van Schultz keert nu als een boemerang bij haar terug. Niet alleen ProRail heeft fikse problemen, constateerde de Algemene Rekenkamer gisteren in een rapport, Schultz valt zelf net zoveel te verwijten. Ze heeft geen grip op het bedrijf, laat de strategische beslissingen over aan ProRail, en sticht verwarring over de vraag hoeveel van het onderhoudsbudget niet wordt besteed. En politiek gezien de ergste zonde: ze informeert de Tweede Kamer onvolledig.

Zo ligt Schultz, nog voor de eerste sneeuwvlokken zijn gevallen, alweer onder vuur vanwege het spoor. Zelf wijst ze de kritiek grotendeels van de hand. Ze is het alleen eens met de conclusie dat de informatievoorziening aan de Tweede Kamer beter kan.

Maar bij Kamerleden zelf heerst ook onvrede over het optreden van Schultz – en dat van haar voorganger Camiel Eurlings (CDA). „Ze stonden erbij en keken ernaar”, zegt Ineke van Gent (GroenLinks). PvdA-Kamerlid Jacques Monasch zou vanmiddag een spoeddebat aanvragen. Er moet iets veranderen in de „politieke attitude” van Schultz, zegt hij. „Ze heeft nu zoiets van: het ligt bij een ander dus ik bemoei me er niet mee.”

Opvallend genoeg is ook haar eigen partij kritisch, net als gedoogpartner PVV. Natuurlijk spreken de partijen eerst schande van ProRail, dat 1,1 miljard euro van de beschikbare 11,5 miljard tussen 2005 en 2010 niet heeft uitgegeven. Maar, zegt VVD-Kamerlid Charlie Aptroot, ook Schultz moet nu heel snel „grip op ProRail krijgen. Daar reken ik haar op af.” PVV’er Leon de Jong: „Ik heb veel waardering voor Schultz, maar als het om ProRail gaat moet ze oppassen. Dit is geen lekker signaal naar de mensen in het land.”

Het rapport van de Rekenkamer maakt onderdeel uit van een groter onderzoek van de Tweede Kamer naar het spoor, dat begin volgend jaar klaar moet zijn. Maar het Rekenkamer-onderzoek is wel een zeer belangrijk onderdeel, want de Kamer ergert zich al jaren aan onderhoudsgeld dat niet wordt gebruikt, terwijl tegelijkertijd grote verstoringen op het spoor optreden en in de winter de wissels vastvriezen.

Schultz wil pas reageren als het eindrapport van de Tweede Kamercommissie klaar is. Maar daar wil de Kamer niet op wachten. Ineke van Gent van GroenLinks ziet in het Rekenkamerrapport haar gelijk: „Heel vaak hebben ministers tegen me gezegd: daar ga ik niet over. Het wordt nu tijd om schuld te bekennen.”